پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

بررسی نسبت بین نظام طبقاتی و آموزش‌وپرورش عمومی در عهد ساسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه‌ی تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 استادیار، گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی -888 56441 تهران، ایران
10.22034/api.2026.2043701.1071
چکیده
در تحقیقات اندکی که بر تأثیرات نظام طبقاتی بر آموزش عمومی در عهد ساسانی انجام شده است، به خصوص در زمینه تأثیرات این نظام بر آموزش عمومی توده مردم، مطالعات محدودی صورت گرفته است. در دوران ساسانیان، مشابه قرون گذشته، جامعه دچار اختلافات طبقاتی شدیدی بود که این اختلافات با شدت بیشتری نمایان شد. این وضعیت، زمینه‌ساز تبعیض و نابرابری در دسترسی مردم به تعلیم و تربیت عمومی بود و برابری آموزشی را به چالش کشید. هدف این پژوهش، تبیین و بررسی نسبت میان طبقات اجتماعی و آموزش عمومی در دوران ساسانی است. این پژوهش از نوع کیفی و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که آموزش عمومی بیشتر مختص خواص و نخبگان جامعه بوده و توده مردم در وضعیت بی‌سوادی به سر می‌بردند. آموزش‌های حرفه‌ای نیز عمدتاً از خانواده و قبیله دریافت می‌شد. تنها مقدار اندکی از آموزش عمومی که به توده مردم توسط مغان زرتشتی ارائه می‌شد، عمدتاً در راستای جامعه‌پذیری و اقناع مردم و آشنا کردن آن‌ها با طبقه اجتماعی خود برای حفظ و عادت به وضع موجود بود. به‌طور کلی، این پژوهش نشان می‌دهد که نظام طبقاتی در جامعه ساسانی باعث نابرابری‌های جدی در دسترسی به آموزش و تقویت هویت اجتماعی طبقات مختلف می‌شد. این نابرابری‌ها و تبعیض‌ها در آموزش، هم چالشی برای برابری آموزشی به شمار می‌رفت و هم به تداوم وضعیت موجود کمک می‌کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 4، ویژه نامه
دی 1404
صفحه 1-16

  • تاریخ دریافت 06 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 07 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 12 دی 1404
  • تاریخ انتشار 22 دی 1404