پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

آسیب شناسی سیاست جنایی در جرایم اقتصادی با رویکرد به فضای مجازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه ازاد اسلامی، یاسوج، ایران
2 استادیار گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
3 استادیار گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.
10.22034/api.2025.2078838.1572
چکیده
هدف: یکی از اهداف این رساله، آسیب‌شناسی رویکرد سیاست جنایی ایران در قبال جرایم اقتصادی است. همچنین، بررسی تأثیرات گسترش این جرایم که مانع دستیابی دولت به اهداف ملی در حوزه امنیت اقتصادی شده و امنیت عمومی را به مخاطره می‌اندازد، مدنظر قرار گرفته است.
روش پژوهش: این پژوهش با رویکردی توصیفی - تحلیلی و با بررسی اسناد و قوانین موجود در حوزه جرایم اقتصادی و سیاست جنایی ایران صورت پذیرفته است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که فقدان تعریف مشخص از جرایم اقتصادی، مراجع تقنینی متعدد، تکثرگرایی در سیاست جنایی قضایی، رویکرد عوام‌گرایانه کیفری، فقدان سیاست جنایی منسجم و واحد، و امنیت‌مداری سیاست جنایی از جمله چالش‌ها و آسیب‌های موجود در سیاست جنایی فعلی ایران در قبال جرایم اقتصادی است. همچنین، شتاب‌زدگی قانون‌گذار در تدوین قوانین مرتبط با فساد اقتصادی مانع شکل‌گیری یک سیاست کیفری منسجم و قاطع شده است.
نتیجه‌گیری: سیاست تقنینی ایران که عمدتاً مبتنی بر ویژگی‌های ارعابی، سزادهی و کیفرگرایی است، نمی‌تواند به‌عنوان یک سیاست جنایی مؤثر و مهارکننده پدیده بزهکاری، به‌ویژه فساد در نظام اقتصادی، عمل کند. برای مقابله کارآمد با جرایم اقتصادی، نیاز به تدوین یک سیاست جنایی منسجم، عقلانی و مبتنی بر ظرفیت‌های اقتصادی جامعه احساس می‌شود.
 

چکیده تصویری

آسیب شناسی سیاست جنایی در جرایم اقتصادی با رویکرد به فضای مجازی
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

An Analysis of Criminal Policy Flaws in Economic Crimes with a Focus on Cyberspace

نویسندگان English

Fanoos Kaviyani 1
ali janipour 2
ali pourjavaheri 3
1 PhD Student in Criminal law and Criminology, Department of law, Yas.C., lslamic Azad University, Yasuj, Iran
2 Assistant Professor, Depatement of Law, Yas.C., Islamic Azad University, Yasuj, Iran
3 Assistant Professor, Depatement of Law, Yas.C., .Islamic Azad University, Yasuj, Iran
چکیده English

Objective: One of the objectives of this dissertation is to analyze the flaws and challenges within Iran''s criminal policy approach towards economic crimes. Additionally, it aims to examine the impacts of the proliferation of such crimes, which hinder the government''s achievement of national objectives in the realm of economic security and jeopardize public security.
Method: This research has been conducted using a descriptive-analytical approach, through an examination of existing documents and legislation within the domain of economic crimes and Iran''s criminal policy.
Results: The findings indicate that the lack of a clear definition for economic crimes, the multiplicity of legislative authorities, pluralism in judicial criminal policy, a populist punitive approach, the absence of a coherent and unified criminal policy, and the security-oriented nature of the criminal policy are among the challenges and shortcomings present in Iran''s current criminal policy regarding economic crimes. Furthermore, the legislature''s hastiness in drafting laws related to economic corruption has impeded the formation of a coherent and decisive penal policy.
Conclusions: Iran''s legislative policy, which is primarily based on deterrent, retributive, and punitive characteristics, cannot function as an effective criminal policy capable of curbing delinquency, particularly corruption within the economic system. To efficiently combat economic crimes, there is a perceived need to formulate a coherent, rational criminal policy that is grounded in the economic capacities of society.

کلیدواژه‌ها English

Filtering
Criminal
Internet
Economy
Oriented
انصاری، باقر. (1390، الف). حقوق ارتباط جمعی، تهران: سمت.
معتمدنژاد، کاظم، (1389). جامعه اطلاعاتی؛ اندیشه های بنیادی، دیدگاه های انتقادی و چشم اندازهای جهانی، تهران: میراث قلم.
امانی لاریجانی، امرالله. (1396). فضای مجازی و واکاوی سیاست های پیشگیرانه در کنترل آسیب های اجتماعی پدید، نشریه علمی تخصصی رهیافت پیشگیری، پیش شماره اول .
رضایی، مهدی و بابازاده مقدم، حامد. (1393). اصول تدوین قوانین و مقررات برای اینترنت با تاکید بر مصوبات یونسکو و شورای اروپا، فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، ۱۵(۴۲).
روشندل اربطانی، طاهر و کوهی، احمد. (1391). هم‌گرایی رسانه‌ای (رابطه تولید محتوای اینترنتی توسط کاربران و نحوه تماشای تلویزیون)، مطالعات فرهنگ ارتباطات، ۱۳(۲۰).
سلیمی، احسان. (۱۳۹۷ ش). آسیب‌شناسی پیشگیری از جرایم سایبری در ایران، رساله دکتری، دانشگاه قم.
نوری، محمدعلی و نخجوانی، رضا. (۱۳۸۳). حقوق حمایت داده‌ها. چاپ 1. گنج دانش.
عاملی، سعیدرضا. (1390). رویکرد دو فضایی به آسیب ها، جرایم، قوانین و سیاست های فضای مجازی، تهران، امیرکبیر.
فضلی، مهدی. (1389). مسولیت کیفری در فضای سایبر، تهران، خرسندی.
مهدی‌زاده، سید محمد. (1389). نظریه های رسانه، اندیشه های رایج و دیدگاه های انتقادی، تهران: همشهری.
گروه پژوهشی حقوق جزا و جرم‌شناسی اداره کل پژوهش و اطلاع‌رسانی (1387). نقد و بررسی لایحه پیشگیری از جرم، فصلنامه اطلاع رسانی حقوقی، 15.
مقیمی، مهدی. (1396). مطالعه حقوقی، جرم شناختی جرایم اقتصادی، (با تاکید بر راهکارهای پیشگیری ملی و فراملی)، فصلنامه پژوهشهای دانش انتظامی، ۱۹(۲).
نجفی توانا، علی. (1399). تقریرات درس سیاست جنایی، دانشگاه آزاد اسلامی.
غلامی، حسین. (۱۳۹۳). سیاست کیفری چهارده کشور جهان درباره عفو و تخفیف مجازات جرایم مواد مخدر، مطالعه تطبیقی، سلامت اجتماعی و اعتیاد، ۱(۱).
آیت، علیرضا؛ پاکزاد، بتول؛ عالی‌پور، حسن و صابر، محمود. (۱۳۸۹). توجیه رسیدگی افتراقی برای جرایم اقتصادی: تهدید جرم یا خطر مرتکب، پژوهش حقوق کیفری، ۸(۲۸).
پاک‌نیت، مصطفی. (۱۳۹۶). افتراقی شدن دادرسی کیفری، چاپ اول، تهران: میزان.
مؤمنی، هادی؛ روح‌الامینی، محمود و ساعد، محمدجعفر. (۱۴۰۱). سیاست جنایی ایران در جرایم اقتصادی، فصلنامه مطالعات فقه اقتصادی، ۱۱۶.
الوانی، سید مهدی و شریف‌زاده، فتاح. (۱۳۷۹). فرایند خط‌مشی‌گذاری، چاپ نسخه، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
پیکا، ژرژ. (۱۳۷۰). جرم شناسی، برگردان علی حسین نجفی ابرندآبادی، بی جا، دانشگاه شهید بهشتی.
نبوی اصل، یوسف. (۱۴۰۰). تحلیل سیاسی جنایی قانون‌گذار در کنترل جرایم اقتصادی، فصلنامه مطالعات علوم اجتماعی، ۷(۱).
میرسعیدی، سید منصور و زمانی، محمود. (۱۳۹۲). جرم اقتصادی؛ تعریف یا ضابطه، پژوهش حقوق کیفری، ۲(۴).
شورای‌عالی انقلاب‌فرهنگی. (24 دسامبر 2013). مقررات و ضوابط شبکه های اطلاع رسانی رایانه ای، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.
 
Farajpour, R., Amerinia, M. and Babaei, D. (2024). Applying the rules of competition law in Iranian automobile industry. The Journal of Modern Research on Administrative Law, 6(19), 87-107. 10.22034/mral.2023.2002937.1473
Furlong, S. R. (2003). Regulatory policy: Role and importance. In J. Rabin (Ed.), Encyclopedia of Public Administration and Public Policy. 2, 1053–1056. Marcel Dekker.
Meier, K. J. (1985). Regulation: Politics, bureaucracy, and economics. St. Martin’s Press.
Delmas-Marty, M.(1983). Modèles et mouvements de politique criminelle. Economica.
Ancel, M. (1978). Pour une étude systémique des problèmes de politique criminelle. Archives de politique criminelle, 1, 21.
Berant de Celis. (1997). La politique criminelle à la recherche d’elle-même. Archives de politique criminelle, 2, 3.
Heike, J. Note bibliographique. Revue de science criminelle et de droit pénal compare, 2, 406.
Feuerbach, P. J. A. (1803). Manuel de droit pénal.G. Levasseur، La politique criminelle، Archives de Philosophie du Droit, 16, 132.
Donnedieu de Vabres, H.La politique criminelle des états autoritaires.
Levasseur, G. La politique criminelle. Archives de philosophie du droit, 16, 132.
Merle, R., & Vitu, A. (1988). Traité de droit criminel. Cujas.
Stefani, G., Levasseur, G., & Bouloc, B. (1993). Droit pénal général. Dalloz.
Lazerges, C. (1987). La politique criminelle. Presses Universitaires de France.
Gassin, R. (2003). Criminologie Dalloz.
Ancel, M. (1989). La défense sociale. Presses Universitaires de France.
Greenfield, P., Rickwood, P., & Tran, H. C. (2002). Effectiveness of Internet filtering software products. CSIRO Mathematical and Information Sciences.