پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

اثربخشی بسته توانمندسازی در برابر خشونت مجازی بر سازگاری دانش آموزان متوسطه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
2 دانشیار روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ایلام، ایلام-ایران
3 گروه مشاوره خانواده، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
10.22034/api.2025.2061943.1317
چکیده
 هدف پژوهش: بررسی تأثیر بسته توانمندسازی در برابر خشونت مجازی بر سازگاری دانش‌آموزان مقطع متوسطه.
 روش پژوهش: این پژوهش به روش اکتشافی آمیخته متوالی (کیفی-کمی) انجام شد:
   مرحله کیفی: با استفاده از روش تحلیل موضوعی استقرایی نیازمحور، به تدوین بسته توانمندسازی در برابر خشونت مجازی پرداخت. جامعه پژوهش در این بخش، کتب و متخصصان حوزه خشونت مجازی بودند که نمونه‌ای متشکل از 25 کتاب و 10 متخصص را در بر می‌گرفت.
   مرحله کمی: از طرح نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل همراه با پیگیری دوماهه استفاده شد. جامعه آماری این بخش، دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر ایلام در سال 1403-1402 بودند که از میان آنان، 30 دانش‌آموز به روش هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه سازگاری سینها و سینگ (1993) بود که در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری تکمیل گردید. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر و نرم‌افزار SPSS23 تجزیه و تحلیل شدند.
 یافته‌ها: اجرای بسته توانمندسازی در برابر خشونت مجازی بر سازگاری دانش‌آموزان تأثیر معنادار داشته است (P < 0.05). همچنین، اثر این مداخله در مرحله پیگیری دوماهه پایدار باقی مانده است.
 نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که بسته آموزشی طراحی‌شده، مداخله‌ای موثر و ماندگار برای افزایش سازگاری دانش‌آموزان در برابر خشونت مجازی است. بنابراین، به کارگیری چنین برنامه‌هایی می‌تواند به عنوان یک راهبرد عملی، برای ارتقای سازگاری و به تبع آن، افزایش احساس اعتماد و امنیت در بین نوجوانان در فضای مجازی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


آزادی، شیرین. (1401). مقایسه تاب آوری و سازگاری اجتماعی در افراد رزمی کار و غیر رزمی کار، پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه.
ایلالی، سید حسن؛ حسینی امین، سیده نرگس؛ نامی، مینا(1396). علل گرایش کاربران ایرانی به شبکه‌های مجازی، جامعه فرهنگ و رسانه،. 25، 86-67.
 برات دستجردی، نگین(1393). بررسی نقش شبکه‌های سایبری بر هویت فرهنگی دانشجویان دانشگاه اصفهان، جامعه شناسی کاربردی،. 25،2-170 .
بهمنی، بهناز؛ ترابیان، سحرالسادات؛ رضایی ن‍ژاد، سالار؛ منظری توکلی، وحید و معینی فرد، مژگان(1395). بررسی اثربخشی آموزش خودکارآمدی هیجانی بر سازگاری اجتماعی و اضطراب اجتماعی نوجوانان. پژوهش های کاربردی روانشناختی (روانشناسی و علوم تربیتی)،. 7 ، 69-80.
تقوایی، سینا. مقایسه دشواری تنظیم هیجان، خشونت سایبری و نوموفوبیا در دانشجویان معتاد به شبکه مجازی و عادی. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت. 1400.
حاجی شمسایی، مهدی؛ کارشکی، حسین؛ امین یزدی، سیدامیر(1392) .«نقش خودتنظیمی در سازگاری تحصیلی دانش آموزان دختر و پسر». فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی،. 21،1.
خسروی، احمد و همکاران(1395) بررسی تاثیر کتاب درمانی برکاهش کمرویی و افزایش سازگاری اجتماعی دانش آموزان دبستان دخترانه. نشریه پرستاری کدکان ،. 2، 23-21.
دشتی، نیر و همکاران(1400). اثربخشی آموزش حل مسأله به روش شناختی- اجتماعی بر خود توانمندسازی اجتماعی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان دختر. فصلنامه پژوهش های نوین روانشاختی. 19،90-52.
دهقانپور، نورا و همکاران(1397). پیش بینی میزان استفاده از شبکه های مجازی بر اساس سازگاری اجتماعی و کنترل عواطف در نوجوانان. مطالعات رسانه ای،. 41
درگاهی، حسین، رضوی، سید منصور(1386)، اعتیاد به اینترنت و عوامل موثر بر آن در ساکنان منطقه ۲ غرب تهران. نشریه پایش. ۶ ، 275-272
فرشیدی، پیام(1401). رابطه پرخاشگری با عزت نفس نوجوانان پسر و دختر شهر کرمانشاه، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمانشاه.
سپهریان آذر، فیروزه. و فتاحی، امید(1393). «اثربخشی آموزش تیپ‌های شخصیت انیه گرم بر سازگاری تحصیلی دانشجویان». دو فصلنامه روانشناسی بالینی و شخصیت. 10، 29-40.
صفایی نایینی، کاوس؛ نریمانی، محمد؛ کاظمی، رضا و موسی زاده، توکل(1398). اثر بخشی مصاحبه‌ی انگیزشی گروهی و آموزش تنظیم هیجان برکاهش رفتار قلدری و فرسودگی تحصیلی نوجوانان کاربر شبکه‌های اجتماعی مجازی. فصلنامه روان شناسی تربیتی،  .15, 95-126.
محمدی، عقیل و شفیعی، شیوا(1402). ممنوعیت خشونت سایبری علیه زنان و دختران از رهگذر اسناد جهانی و منطقه ای حقوق بین الملل بشر،پنجمین کنفرانس بین المللی علوم انسانی، حقوق، مطالعات اجتماعی و روانشناسی.
ولی، زهرا (1396.). بررسی اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر کاهش خشونت زناشویی و افزایش سازگاری زناشویی در زوجین دچار تعارض زناشویی، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه لرستان. 
ناصری طاهری، میثم و شهیدی، محسن(1401). هویت سازی و تربیت دینی فرزندان (دوران کودکی و نوجوانی)، سومین کنفرانس ملی مدیریت، اقتصاد و علوم اسلامی.
References
  Bechtoldt, M. N. Go tmann, A. Moslener, U. &Pauw, W. P. (2021). Addressing the climate change adaptation puzzle: a psychological science perspective. Climate Policy, 21(2), 186-202.
Chang, F.C.; Chiu, C.H.; Miao, N.F.; Chen, P.H.; Lee , C.M.; Chiang , J.T. & Pan, Y.C.(2015). “The relationship between parental mediation and Internet addiction among adolescents, and the association with cyberbullying and depression”. Comprehensive Psychiatry. 57, 21-28.
Chiu SI. The relationship between life stress and smartphone addiction on Taiwanese university student:A mediation model of learning self-efficacy and social self-efficacy. Computers in Human Behavior. 2014. 34,49-57
Gonsalve, s. oneN oumseo phaonbdi a its arnedla tionlsifheispt ylteo: pBseyhcahvoipoar tRhoeploogrites,s .2020.
Jun, S. The reciprocal longitudinal relationships between mobile phone addiction and
depressive symptoms among Korean adolescents. Computers in Human Behavior.2016. 58, 179-186.
Lamp, K.(2013). Personal and Contextual Resilience Factors and Their Relations to Psychological Adjustment Outcomes across the Lifespan: A Meta – Analysis. Ph.D. Thesis in Counseling Psychology. University of Illinois at Chicago.
Lee, J., & Lee, H. The computer-mediated communication network: Exploring the
linkage between the online community and social capital. new media & society .2010. 12, 711-727.
Malay, E. D., & Nataningsih, A. Does The Use Of Social Network Service LINE Affect First-Year College Students’ Social Adjustment?. Jurnal psikologi social. 2022. 18, 11-18.
Maranata, P., Wibowo, M. E., & Sugiharto, D. Y. P. The Effectiveness of Rational Emotive Behavior Therapy Group Counseling to Reduce Loneliness through Increasing Self-Adjustment for New College Students. Jurnal Bimbingan Konseling, .2021. 8, 181-180.
-Steinberg, L.(2017). A social neuroscience perspective on adolescent risk-taking Developmental Review. 28, 78–106..
Namdari Pezhman, M., Amani, A., Ghanbari, S., & Kareshki, H. Structural analysis
of relationship of internet addiction with depression, social adjustment and selfesteem. Avicenna Journal of Clinical Medicine. 2012. 19, 41-48.
Perera, H. N. & DiGiacomo, M.(2016)."The role of trait emotional intelligence in academic performance during the university transition: An integrative model of mediation via social support, coping, and adjustment". Personality and Individual Differences. 83, 208-213.
Perret, P., Ayad, M., Dauvier, B., & Congard, A. Self-and parent-rated measures of personality are related to different dimensions of school adjustment. Learning and Individual Differences. 2021. 1, 181-182.
Saduc, J. B., Saduc, M .A., Rouyz, M.(2009). Early amyloid deposition in the medial temporal lobe of young Down syndrome patients: a regional quantitative analysis. Exp Neurol. 150, 296–304.
Sadock, B., J., Sadock , V. A. (2003). Synopsis of Psychiatry Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins 7- Sinha, A. K. P. & Singh, R. P. The Adjustment Inventory for school students (AISS). Agra. National Psychological Corporation.
Schimmenti A, Passanisi A, Caretti V, La Marca L, Granieri A, Iacolino C, Gervasi AM, Maganuco NR Billieux J. Traumatic experiences, alexithymia, and Internet addiction symptoms among late adolescents: A moderated mediation analysis. Addictive Behaviors. 2017. 64,314-320.
Shapka ,D .J &Law -M .D. d behaviors parenting in differences Ethnic e Youth of Journal bullying cyber in engagement adolescent for motivations.2014 .42, 723-738.
Strabić, N., & Milaković, A. T. Cyberbullying among children and its comparison to traditional forms of peer violence. Kriminologija & Socijalna Integracija.2016.24, 184–201.
Schimmenti A, Passanisi A, Caretti V, La Marca L, Granieri A, Iacolino C, Gervasi AM, Maganuco NR Billieux J. Traumatic experiences, alexithymia, and Internet addiction symptoms among late adolescents: A moderated mediation analysis. Addictive Behaviors. 2017. 64,314-320.
Yen, J. Y., Ko, C. H., Yen, C. F., Wu, H. Y., & Yang, M. J. The comorbid psychiatric symptoms of Internet addiction: attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD), depression, social phobia, and hostility. Journal of adolescent health. 2011. 11, 21-28.
 

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 01 آبان 1404

  • تاریخ دریافت 06 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 10 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 08 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1404