پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

بررسی اثر ماده واحده الحاقی 1396 قانون مبارزه با مواد مخدر بر سیاست کیفری ایران در قبال مرتکبان تکرار جرم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری، حقوق، گرایش جزا و جرم شناسی، دانشگاه عدالت، تهران، ایران
چکیده
هدف پژوهش: این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین «نظریه پایداری در بزهکاری» و آثار ناشی از اجرای «ماده واحده الحاقی مصوب ۳/۸/۱۳۹۶» در حوزه جرایم مواد مخدر در ایران انجام شده است. هدف اصلی، تبیین تأثیر این اصلاحیه کیفری بر تداوم یا تعدیل چرخه رفتار مجرمانه و بررسی نقش آن در تقویت یا تضعیف نظریه پایداری است.
روش پژوهش: این مطالعه با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای شامل متون جرم‌شناسی، قوانین کیفری و اسناد مرتبط با سیاست‌گذاری جنایی در ایران انجام شده است. داده‌ها و مفاهیم مرتبط با نظریه پایداری و اصلاحیه مذکور، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند.
یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اگرچه ماده واحده ۱۳۹۶ با کاهش مجازات‌های سنگین (مانند محدودکردن دامنه مجازات اعدام) گامی در جهت کاهش هزینه‌های انسانی و اجتماعی برداشته است، اما کم‌توجهی به سازوکارهای بازپروری و بازاجتماعی‌کردن مجرمان موجب شده است که چرخه جرم در بین مرتکبان جرایم مواد مخدر تداوم یابد. این امر به نوبه خود، فرضیه‌های «نظریه پایداری در بزهکاری» را تقویت می‌کند.
نتیجه‌گیری: کاهش صرف مجازات‌ها بدون برنامه‌ریزی جامع برای بازپروری مجرمان، نمی‌تواند به صورت پایدار از تکرار جرم جلوگیری کند. بنابراین، به منظور خروج از چرخه معیوب تثبیت بزهکاری، ارتقای سیاست جنایی ایران از طریق تلفیق منطقی کیفر با راهکارهای اصلاحی و بازاجتماعی‌کننده ضروری است. در پایان، پیشنهادهایی کاربردی در این زمینه ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


1.       اسدی، ر. (۱۳۹۷). «بررسی تأثیر کاهش مجازات اعدام بر تکرار جرم در جرایم مواد مخدر»، فصلنامه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دوره ۱۲، شماره ۴، صفحات ۲۵۴۶.
2.       اکبری، لیلا،1389،بررسی شیوه های پیشگیری از بزهکاری کودکان و نوجوانان در قواعد و اسناد بین المللی، پایان نامه کارشناسی ارشد،دانشگاه تهران،ص23
3.       حسینی، ف. (۱۳۹۵). «برچسب‌زنی و پایداری جرم در ایران»، مجله علوم اجتماعی و جرم‌شناسی، شماره ۱۸، صفحات ۱۱۰۱۳۵.
4.       سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور. (۱۳۹۶). گزارش سالانه درباره محکومان مواد مخدر. تهران: مرکز آمار و فناوری اطلاعات.
5.       قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۶۷ و اصلاحیه ماده واحده الحاقی مصوب ۳/۸/۱۳۹۶، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران.
6.       کی‌نژاد، م. (۱۳۹۵). «جرم‌شناسی نوین و سیاست جنایی ایران». تهران: موسسه مطالعات حقوقی.
7.       7.کلانتری، محسن،1392، شناسایی و تحلیل کانون های جرم خیز شهری،فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، شماره دوم، سال دوم
8.       محمدی اصل،عباس،1383،اختلالات کارکردی خانواده،مدرسه و گروه همالان و تاثیر آن بر بزهکاری نوجوانان، فصلنامه مطالعات جوانان،شماره 6
9.       نجفی ابرندآبادی، د. (۱۳۹۴). تحلیل پایداری جرم و راهکارهای بازپروری مجرمان مواد مخدر. تهران: پژوهشکده علوم قضایی.
 
10.  Sampson, R. J., & Laub, J. H. (2003). Life-course desisters? Trajectories of crime among delinquent boys followed to age 70. Criminology, 41(3), 555–592.
11.  Gottfredson, M., & Hirschi, T. (1990). A general theory of crime. Stanford University Press.
12.  Farrington, D. P. (2005). Childhood origins of antisocial behavior. Clinical Psychology & Psychotherapy, 12(3), 177–190.
13.  Merton, R. K. (1938). Social structure and anomie. American Sociological Review, 3(5), 672–682.
14.  Tonry, M. (2011). Punishing race: A continuing American dilemma. Oxford University Press.
15.  Hughes, C., & Stevens, A. (2010). What can we learn from the Portuguese decriminalization of illicit drugs? British Journal of Criminology, 50(6), 999–1022.
16.  European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA). (2019). Annual report on the state of the drugs problem in Europe. Publications Office of the European Union.