پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

شرایط اعمال ولایت بر نکاح صغار(شرطیت عدم وجود مفسده یا وجود مصلحت)

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار، گروه حقوق دانشکده غیر انتفاعی رفاه، تهران، ایران
چکیده
هدف پژوهش: بررسی حقوقی ولایت بر تزویج صغار در فقه و قانون مدنی با هدف یافتن راهکاری برای حمایت از کودکان و تعیین شرایط و محدودیت های اعمال این ولایت توسط ولی قهری.
روش پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. بدین ترتیب که با مطالعه و تدقیق در منابع فقهی (مانند نصوص روایی و سایر ادله) و مقررات قانونی (مانند ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی)، مبانی و نظریات مربوط به ولایت بر تزویج صغار توصیف و سپس به صورت تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است.
یافته‌ها:
- دلایل فقهی ولایت بر تزویج صغار قطعی است و در قانون مدنی ایران (ماده ۱۰۴۱) نیز این امر صریحاً پیش‌بینی شده است.
- اعمال این ولایت توسط ولی قهری، مطلق نیست و باید شرایطی رعایت شود.
- با توجه به تغییرات اجتماعی مانند سبک زندگی و عرف، تزویج صغیر در عصر حاضر نه تنها پسندیده نیست، بلکه در بسیاری از موارد باعث آسیب‌های جبران‌ناپذیر به کودک می‌شود.
- مطابق مبانی فقهی، اعمال ولایت بر نکاح صغیر مشروط به دو شرط اساسی است: اول، عدم وجود مفسده برای کودک و دوم، احراز غبطه و مصلحت او توسط اهل خبره.
نتیجه‌گیری: در نتیجه، اگر ولی قهری در نکاح صغیر، غبطه و مصلحت وی را رعایت نکند، بطلان نکاح حکمی است که با مبانی فقهی سازگار و قابل دفاع می‌باشد. این شرطیتِ احراز مصلحت توسط کارشناسان، به عنوان راهکاری حقوقی برای پیشگیری از آسیب‌های احتمالی و حمایت از حقوق کودکان پیشنهاد می‌شود.

چکیده تصویری

شرایط اعمال ولایت بر نکاح صغار(شرطیت عدم وجود مفسده یا وجود مصلحت)
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Conditions for exercising guardianship over minor marriages (condition of absence of corruption or existence of expediency)

نویسندگان English

Fateme Bazokar 1
Fatemeh Sadat Hoseini 2
1 PhD Student in Private Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran,
2 Assistant Professor, Department of Law, Refah Non-Profit Faculty, Tehran, Iran
چکیده English

Research Objective: To investigate the legal authority over the marriage of minors in jurisprudence and civil law with the aim of finding a solution to protect children and determining the conditions and limitations of the exercise of this authority by a compulsory guardian.
Research Method: This research was conducted using a descriptive-analytical method. Thus, by studying and examining jurisprudential sources (such as narrations and other evidence) and legal regulations (such as Article 1041 of the Civil Code), the principles and theories related to the authority over the marriage of minors were described and then analyzed.
Findings:
- The jurisprudential reasons for the authority over the marriage of minors are definite, and this is also explicitly foreseen in the Iranian Civil Code (Article 1041).
- The exercise of this authority by a compulsory guardian is not absolute and conditions must be observed.
- Given social changes such as lifestyle and customs, the marriage of minors in the present era is not only undesirable, but in many cases causes irreparable harm to the child.
- According to jurisprudential principles, the exercise of guardianship over a minor's marriage is subject to two basic conditions: first, the absence of a corrupting factor for the child, and second, the determination of his/her best interests by experts.
Conclusion: As a result, if a forced guardian in a minor's marriage does not respect his/her best interests, the annulment of the marriage is a ruling that is consistent with jurisprudential principles and defensible. This condition of determining best interests is proposed by experts as a legal solution to prevent possible harm and protect the rights of children.

کلیدواژه‌ها English

Forced guardianship
marriage of minors
guardianship over promotion
conditionality of non-corruption
conditionality of expediency
ابن منظور، محمد. (1414). لسان العرب . بیروت: دار صادر.
اصفهانی، راغب. (بدون تاریخ). المفردات فی غریب القرآن ، جلد 1. قم: دار القلم.
امام خمینی، روح الله. (1372). تحریر الوسیلة ، جلد 2. تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار الإمام الخمینی.
امام خمینی، روح الله. (1392). کتاب البیع ، جلد 5. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
انصاری، مرتضی. (1415ق). کتاب النکاح . قم: المؤتمر العالمی.
جعفری لنگرودی، محمد جعفر. (1389). ترمینولوژی حقوق . تهران: گنج دانش.
حکیم، سید محسن. (1374). مستمسک العروة الوثقی ، جلد 14. قم: دار التفسیر.
خوئی، سید ابوالقاسم. (1418). موسوعة ، جلد 33. قم: موسسه احیای آثار امام خوئی.
سیفی، علی‌اکبر. (1386). دلیل تحریر الوسیلة (النکاح) ، جلد 2. قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
شبیری زنجانی، سید موسی. (1383). کتاب نکاح ، جلد 12. قم: موسسه پژوهشی رای پرداز.
شهید ثانی، زین‌الدین بن علی. (1413ق). مسالک الافهام ، جلد 7. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیه.
صفایی، حسین و امامی، اسدالله. (1393). حقوق خانواده . تهران: انتشارات سمت.
طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم. (1409). العروة الوثقی ، جلد 2. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
علامه حلی، حسن بن یوسف. (1378). قواعد الاحکام ، جلد 3. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
فاضل لنکرانی، محمد. (1421ق). تفصیل الشریعة (النکاح) . قم: مرکز فقه الأئمة الأطهار.
فاضل نراقی، احمد. (1415ق). مستند الشیعه فی الاحکام الشریعه ، جلد 16. قم: موسسه آل البیت.
کاتوزیان، ناصر. (1394). حقوق مدنی: خانواده (چاپ یازدهم). تهران: شرکت سهامی انتشار.
محقق حلی، جعفر بن حسن. (1409ق). شرائع الاسلام ، جلد 2. تهران: انتشارات استقلال.
محقق کرکی، علی بن حسین. (1414ق). جامع المقاصد ، جلد 12. قم: موسسه آل البیت.
مکارم شیرازی، ناصر. (1427ق). استفتاءات ، جلد 1. قم: مدرسه الامام الاعلی.
مکارم شیرازی، ناصر. (1424ق). کتاب النکاح ، جلد 2. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب.
مکارم شیرازی، ناصر. (1390). أنوار الفقاهة (النکاح) ، جلد 1. قم: دارالنشر الامام علی.
موسوی عاملی، محمد. (1413ق). نهایة المرام ، جلد 1. قم: موسسه النشر الاسلامی.
موسوی سبزواری، عبدالاعلی. (1413ق). مهذب الأحکام ، جلد 4. قم: السید عبد الاعلی.
نجفی، محمدحسن. (1392). جواهرالکلام ، ترجمه اکبر نائب زاده، جلد 4. تهران: انتشارات گنج دانش.