پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

شرایط اعمال ولایت بر نکاح صغار(شرطیت عدم وجود مفسده یا وجود مصلحت)

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار، گروه حقوق دانشکده غیر انتفاعی رفاه، تهران، ایران
چکیده
هدف پژوهش: بررسی حقوقی ولایت بر تزویج صغار در فقه و قانون مدنی با هدف یافتن راهکاری برای حمایت از کودکان و تعیین شرایط و محدودیت های اعمال این ولایت توسط ولی قهری.
 روش پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. بدین ترتیب که با مطالعه و تدقیق در منابع فقهی (مانند نصوص روایی و سایر ادله) و مقررات قانونی (مانند ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی)، مبانی و نظریات مربوط به ولایت بر تزویج صغار توصیف و سپس به صورت تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است.
 یافته‌ها:
- دلایل فقهی ولایت بر تزویج صغار قطعی است و در قانون مدنی ایران (ماده ۱۰۴۱) نیز این امر صریحاً پیش‌بینی شده است.
- اعمال این ولایت توسط ولی قهری، مطلق نیست و باید شرایطی رعایت شود.
- با توجه به تغییرات اجتماعی مانند سبک زندگی و عرف، تزویج صغیر در عصر حاضر نه تنها پسندیده نیست، بلکه در بسیاری از موارد باعث آسیب‌های جبران‌ناپذیر به کودک می‌شود.
- مطابق مبانی فقهی، اعمال ولایت بر نکاح صغیر مشروط به دو شرط اساسی است: اول، عدم وجود مفسده برای کودک و دوم، احراز غبطه و مصلحت او توسط اهل خبره.
 نتیجه‌گیری: در نتیجه، اگر ولی قهری در نکاح صغیر، غبطه و مصلحت وی را رعایت نکند، بطلان نکاح حکمی است که با مبانی فقهی سازگار و قابل دفاع می‌باشد. این شرطیتِ احراز مصلحت توسط کارشناسان، به عنوان راهکاری حقوقی برای پیشگیری از آسیب‌های احتمالی و حمایت از حقوق کودکان پیشنهاد می‌شود.

چکیده تصویری

شرایط اعمال ولایت بر نکاح صغار(شرطیت عدم وجود مفسده یا وجود مصلحت)
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابن منظور، محمد. (1414). لسان العرب . بیروت: دار صادر.
اصفهانی، راغب. (بدون تاریخ). المفردات فی غریب القرآن ، جلد 1. قم: دار القلم.
امام خمینی، روح الله. (1372). تحریر الوسیلة ، جلد 2. تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار الإمام الخمینی.
امام خمینی، روح الله. (1392). کتاب البیع ، جلد 5. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
انصاری، مرتضی. (1415ق). کتاب النکاح . قم: المؤتمر العالمی.
جعفری لنگرودی، محمد جعفر. (1389). ترمینولوژی حقوق . تهران: گنج دانش.
حکیم، سید محسن. (1374). مستمسک العروة الوثقی ، جلد 14. قم: دار التفسیر.
خوئی، سید ابوالقاسم. (1418). موسوعة ، جلد 33. قم: موسسه احیای آثار امام خوئی.
سیفی، علی‌اکبر. (1386). دلیل تحریر الوسیلة (النکاح) ، جلد 2. قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
شبیری زنجانی، سید موسی. (1383). کتاب نکاح ، جلد 12. قم: موسسه پژوهشی رای پرداز.
شهید ثانی، زین‌الدین بن علی. (1413ق). مسالک الافهام ، جلد 7. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیه.
صفایی، حسین و امامی، اسدالله. (1393). حقوق خانواده . تهران: انتشارات سمت.
طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم. (1409). العروة الوثقی ، جلد 2. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
علامه حلی، حسن بن یوسف. (1378). قواعد الاحکام ، جلد 3. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
فاضل لنکرانی، محمد. (1421ق). تفصیل الشریعة (النکاح) . قم: مرکز فقه الأئمة الأطهار.
فاضل نراقی، احمد. (1415ق). مستند الشیعه فی الاحکام الشریعه ، جلد 16. قم: موسسه آل البیت.
کاتوزیان، ناصر. (1394). حقوق مدنی: خانواده (چاپ یازدهم). تهران: شرکت سهامی انتشار.
محقق حلی، جعفر بن حسن. (1409ق). شرائع الاسلام ، جلد 2. تهران: انتشارات استقلال.
محقق کرکی، علی بن حسین. (1414ق). جامع المقاصد ، جلد 12. قم: موسسه آل البیت.
مکارم شیرازی، ناصر. (1427ق). استفتاءات ، جلد 1. قم: مدرسه الامام الاعلی.
مکارم شیرازی، ناصر. (1424ق). کتاب النکاح ، جلد 2. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب.
مکارم شیرازی، ناصر. (1390). أنوار الفقاهة (النکاح) ، جلد 1. قم: دارالنشر الامام علی.
موسوی عاملی، محمد. (1413ق). نهایة المرام ، جلد 1. قم: موسسه النشر الاسلامی.
موسوی سبزواری، عبدالاعلی. (1413ق). مهذب الأحکام ، جلد 4. قم: السید عبد الاعلی.
نجفی، محمدحسن. (1392). جواهرالکلام ، ترجمه اکبر نائب زاده، جلد 4. تهران: انتشارات گنج دانش.
دوره 4، شماره 7
مهر 1404
صفحه 1-14

  • تاریخ دریافت 17 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 29 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 04 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1404