پژوهش‌های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش‌های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

تحلیل فقهی و حقوقی مسئولیت مدنی مربیان ورزش های رزمی در نظام حقوقی ایران و مصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد رضا آقایی بجستان 1
رضا نوری 2
سید محمد حسینی 3
1 مدرس گروه حقوق، دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران
2 دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران
3 استادیار گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران
10.22034/api.2025.2054923.1212
چکیده
هدف: مسئولیت مدنی مربیان ورزش‌های رزمی به عنوان یکی از موضوعات مهم در نظام‌های حقوقی مختلف، به ویژه در ایران و مصر، مطرح است. با توجه به ماهیت فیزیکی ورزش‌های رزمی و احتمال بروز صدمات جدی، نقش مربیان در حفظ ایمنی و سلامت ورزشکاران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش به بررسی تحلیل فقهی و حقوقی مسئولیت مدنی مربیان ورزش‌های رزمی در ایران و مصر می‌پردازد.
روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر منابع معتبر فقهی و حقوقی انجام شده است.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در هر دو کشور، مسئولیت مدنی مربیان مبتنی بر نظریه تقصیر بوده و در صورت احراز کوتاهی یا تخلف از استانداردهای حرفه‌ای، آن‌ها ملزم به جبران خسارت می‌باشند. در حقوق ایران، این مسئولیت تحت شمول قانون مسئولیت مدنی (۱۳۳۹) و قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲) قرار دارد، در حالی که در حقوق مصر، قانون مدنی مصر و اصول کلی مسئولیت مدنی، چارچوب قانونی مسئولیت مربیان را تعیین می‌کنند. علاوه بر این، قواعد فقهی مانند قاعده لاضرر و قاعده اتلاف در هر دو نظام حقوقی به عنوان مبانی فقهی مسئولیت مربیان مورد استناد قرار می‌گیرند. با وجود شباهت‌های کلی، تفاوت‌هایی در جزئیات قانونی دو کشور وجود دارد که ضرورت اصلاح و تکمیل مقررات مرتبط را برجسته می‌سازد.
نتیجه‌گیری: بر این اساس، پژوهش حاضر پیشنهادهایی برای بهبود و شفاف‌سازی قوانین مرتبط با مسئولیت مدنی مربیان ورزش‌های رزمی در ایران و مصر ارائه می‌دهد.

چکیده تصویری

تحلیل فقهی و حقوقی مسئولیت مدنی مربیان ورزش های رزمی در نظام حقوقی ایران و مصر
کلیدواژه‌ها
مسئولیت مدنی
مربیان ورزش‌های رزمی
نظام حقوقی ایران
نظام حقوقی مصر
فقه اسلامی
موضوعات

عنوان مقاله English

Jurisprudential and legal analysis of the civil responsibility of martial arts trainers in the legal system of Iran and Egypt

نویسندگان English

Mohammad Reza Aghayi Bajestan 1
Reza Noori 2
Seyyed Mohammad Hosseini 3
1 Lecturer, Law Department, PhD in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Gonabad Higher Education Complex, Gonabad, Iran
2 hD in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Gonabad Higher Education Complex, Gonabad, Iran
3 Assistant Professor, Law Department, Faculty of Literature and Humanities, Gonabad Higher Education Complex, Gonabad, Iran
چکیده English

Objective: The civil liability of martial arts coaches is regarded as one of the significant subjects in various legal systems, particularly in Iran and Egypt. Given the physical nature of martial arts and the possibility of serious injuries, the role of coaches in preserving the safety and health of athletes is of particular importance. This study undertakes a jurisprudential and legal analysis of the civil liability of martial arts coaches in Iran and Egypt.
Method: This study employs a descriptive analytical method, grounded in authoritative jurisprudential and legal sources.
Results: The findings of the research indicate that in both countries, the civil liability of coaches is based on the fault theory, and in the event of establishing negligence or deviation from professional standards, they are obligated to compensate for damages. In Iranian law, this liability falls within the scope of the Civil Liability Act (1960) and the Islamic Penal Code (2013), whereas in Egyptian law, the Egyptian Civil Code and the general principles of civil liability determine the legal framework of coaches liability. Furthermore, jurisprudential rules such as the principle of no harm (qaidahi la darar) and the principle of destruction (qaidahi itlaf) are invoked in both legal systems as the jurisprudential foundations of coaches liability. Despite general similarities, there exist differences in the legal details of the two countries that highlight the necessity of amending and completing the relevant regulations.
Conclusions: Accordingly, the present study offers recommendations for improving and clarifying the laws pertaining to the civil liability of martial arts coaches in Iran and Egypt.

کلیدواژه‌ها English

Civil liability
martial arts instructors
Iranian legal system
Egyptian legal system
Islamic jurisprudence
قرآن کریم
ابن نجیم، زین‌الدین بن ابراهیم. (۱۴۲۵ ق). الأشباه و النظائر. قاهره: دار الکتب العلمیة.
احسنی فروز، محمد. (۱۳۹۱). حقوق ورزشی. تهران: انتشارات دادگستر.
اردبیلی، محمدعلی. (۱۳۸۴). حقوق جزای عمومی (چاپ هشتم، جلد اول). تهران: انتشارات میزان.
آقایی‌نیا، حسین. (۱۳۹۱). ورزش و مسئولیت‌های قانونی آن. تهران: نشر میزان.
امامی، حسن. (۱۳۹۸). حقوق مسئولیت مدنی در ورزش. تهران: انتشارات دادگستر.
السرخسی، شمس‌الدین. (۱۴۱۴ ق). المبسوط فی الفقه الحنفی. بیروت: دارالفکر.
السنهوری، عبدالرزاق. (۱۹۵۲). الوسیط فی شرح القانون المدنی المصری. بیروت: دارالنشر العربی.
السنهوری، عبدالرزاق. (۱۹۵۴). الوسیط فی شرح القانون المدنی المصری. بیروت: دار النشر العربی.
الزحیلی، وهبه. (۲۰۰۴). الفقه الإسلامی و أدلته. بیروت: دارالفکر.
القرافی، شهاب‌الدین. (۱۴۲۱ ق). الفروق الفقهیه. بیروت: دارالمعرفة.
القانون المدنی المصری. (۱۹۴۸). قاهره: دار النشر العربی.
القانون الریاضی المصری. (۲۰۱۷). قاهره: وزارة الشباب والریاضة.
بشیریه، حسین. (۱۳۹۶). مبانی فقهی و حقوقی مسئولیت در ورزش‌های رزمی. تهران: انتشارات دانشگاهی.
بهشتی، محمد. (۱۳۹۶). فقه و مسئولیت مدنی در ورزش‌های حرفه‌ای. تهران: انتشارات حقوق ورزشی.
قانون مدنی ایران.
قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲).
قانون مسئولیت مدنی (۱۳۳۹).
قدامه، عبدالله بن احمد. (۱۳۹۰). المغنی (جلد هشتم و نهم). قاهره.
قلاوندی، کوروش. (۱۳۹۴). شرایط مسئولیت مربی ورزش رزمی. نشریه حقوق ورزشی.
کاشف، میرمحمد و شیدائی، مهدی. (۱۳۸۹). حقوق و اخلاق ورزشی. تهران: نشر بامداد کتاب.
کاتوزیان، ناصر. (۱۳۷۴). حقوق مدنی (الزام‌های خارج از قرارداد، ضمان قهری، مسئولیت مدنی). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
کاتوزیان، ناصر. (۱۳۷۸). خطای ورزشی و مسئولیت‌های قانونی ناشی از آن. مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره ۴۳.
کاتوزیان، ناصر. (۱۳۸۴). حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها (جلد چهارم). تهران: انتشارات شرکت سهامی انتشار.
کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۱). الکافی. قم: دارالحدیث.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۴۰۰). قواعد فقهی در مسئولیت مدنی. قم: انتشارات اسلامی.
محقق داماد، سید مصطفی. (۱۳۹۴). قواعد فقه بخش مدنی. تهران: نشر میزان.
محقق حلی، نجم‌الدین جعفر بن حسن. (۱۴۰۸ ق). شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: مؤسسه اسماعیلیان.
محمدی، سید علی. (۱۳۸۲). تحلیل حقوقی قاعده لاضرر. تهران: نشر میزان.
موسوی بجنوردی، محمدحسن. (۱۴۱۹ ق). القواعد الفقهیه (تصحیح مهریزی، جلد ۱). قم: الهادی.
نصیری، مصطفی. (۱۳۸۹). مسئولیت مدنی مربیان آموزش شنا. دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره ۴۹ و ۵۰.
هادی، محمدرضا. (۱۳۹۷). بررسی حقوقی ورزش‌های رزمی و مسئولیت مدنی مربیان. تهران: انتشارات دانشگاهی.
 
 
Aghaei-Nia, H. (2012). Sport and its legal responsibilities. Mizan.
Ahsani Forouz, M. (2012). Sports law. Dadgostar.
Al-Sanhuri, A. R. (1952). Al-wasit fi sharh al-qanun al-madani al-misri. Dar al-Nashr al-Arabi.
Al-Sanhuri, A. R. (1954). Al-wasit fi sharh al-qanun al-madani al-misri. Dar al-Nashr al-Arabi.
Al-Sarakhsi, S. D. (1993). Al-mabsut fi al-fiqh al-hanafi. Dar al-Fikr.
Al-Zuhayli, W. (2004). Al-fiqh al-Islami waadillatuhu. Dar al-Fikr.
Ardebili, M. A. (2005). General criminal law (8th ed., Vol. 1). Mizan.
Bashirieh, H. (2017). Jurisprudential and legal foundations of liability in martial arts. University Publications.
Beheshti, M. (2017). Jurisprudence and civil liability in professional sports. Sports Law Publications.
Emami, H. (2019). Civil liability law in sports. Dadgostar.
Hadi, M. R. (2018). Legal examination of martial arts and coaches civil liability. University Publications.
Ibn Nujaym, Z. b. I. (2004). Al-ashbah wa al-nazair. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Iranian Civil Code.
Iranian Civil Liability Act (1960).
Iranian Islamic Penal Code (2013).
Kashif, M. M., & Sheidaei, M. (2010). Sports law and ethics. Bamdad Ketab.
Katouzian, N. (1995). Civil law (extra contractual obligations, quasi contract, civil liability). University of Tehran Press.
Katouzian, N. (1999). Sports fault and the resulting legal liabilities. Journal of the Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, 43.
Katouzian, N. (2005). Civil law: General rules of contracts (Vol. 4). Sherkate Sahamiye Enteshar.
Kulayni, M. b. Y. (2022). Al-kafi. Dar al-Hadith.
Makarem Shirazi, N. (2021). Jurisprudential rules in civil liability. Islamic Publications.
Mohaqqiq al-Hilli, N. D. J. b. H. (1987). Sharai al-Islam fi masail al-halal wa al-haram. Ismailiyan Institute.
Mohaqqiq Damad, S. M. (2015). Rules of jurisprudence: Civil section. Mizan.
Mohammadi, S. A. (2003). Legal analysis of the rule of no harm. Mizan.
Mousavi Bojnourdi, M. H. (1998). Al-qawaid al-fiqhiyyah (M. Mehrizi, Ed.; Vol. 1). Al-Hadi.
Nasiri, M. (2010). Civil liability of swimming instructors. Judicial Law Perspectives, 49–50.
Qalavandi, K. (2015). Conditions of liability of martial arts coaches. Sports Law Journal.
Qudamah, A. b. A. (2011). Al-mughni (Vols. 8–9). Cairo.
Qurafi, S. D. (2000). Al-furuq al-fiqhiyyah. Dar al-Marifah.
The Egyptian Civil Code. (1948). Dar al-Nashr al-Arabi.
The Egyptian Sports Law. (2017). Ministry of Youth and Sports.
The Holy Quran.