پژوهش‌های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش‌های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

بررسی روش های تهیه نمونه اسپرم در مردان نابارور از منظر فقه اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری الهیات ، دانشکده علوم انسانی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
2 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
3 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
10.22034/api.2025.2058716.1273
چکیده
هدف: با عنایت به تمایل طبیعی و تلاش انسان‌ها برای بهره‌مندی از موهبت فرزند، توسل زوجین نابارور به روش های متعدد و نوین درمانی، که از پیشرفت‌های قابل توجه بشر است، امری بدیهی است. با توجه به شیوع این روش‌ها، یکی از نیازهای زوجین مسلمان، دانستن احکام این روش‌هاست. بر اساس قاعده کلی، دین اسلام نسبت به تمام اعمال و نیاز بندگان اعلام نظر نموده و برای آن حکمی ارائه داده، و موضوع درمان ناباروری نیز از این قاعده مستثنا نیست. این مقاله به بررسی فرایندهای مقدمات باروری می پردازد. و از آنجایی که تهیه نمونه مرد از ابتدایی‌ترین اقدامات تشخیصی در فرایند درمان است یکی از شایع ترین چالش ها برای عموم زوجین است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و تجزیه تحلیل مقالات علمی انجام شده و در آن مبانی فقهی و نظرات اسلام مرتبط با عزل و استمناء بررسی شده است.
یافته‌ها: گزارش‌ها و اظهارات زوجین نابارور حاکی از آن است که در برخی از مراکز درمانی در ایران، تهیه نمونه منی از زوج، بعضاً بدون دخالت و همکاری زوجه و با استفاده از روش استمناء یا خودارضایی صورت می‌گیرد.
نتیجه‌گیری: با عنایت به منع شرعی این عمل در شریعت اسلام ناظر به اثرات وضعی آن پژوهش حاضر در پایان به این نتیجه می‌رسد که برابر نتایج درمانی زوجین، بهره‌برداران از روش عزل، نسبت به استمناء کنندگان توفیق بالاتری در درمان ناباروری داشته اند.

چکیده تصویری

بررسی روش های تهیه نمونه اسپرم در مردان نابارور از منظر فقه اسلامی
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Examining Methods of Sperm Sample Collection in Infertile Men from an Islamic Jurisprudence Perspective

نویسندگان English

Saedeh Madadi Modam 1
Marzieh Pilehvar 2
Mahnaz Salimi 3
1 PhD Student in Theology, Faculty of Humanities, Ha.C., Islamic Azad University, Hamedan, Iran
2 Associate Professor, Department of Jurisprudence and Islamic Law, Faculty of Humanities, Ha.C., Islamic Azad University, Hamedan, Iran
3 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Islamic Law, Faculty of Humanities, Ha.C., Islamic Azad University, Hamedan, Iran
چکیده English

Objective: Given the natural inclination and effort of humans to benefit from the blessing of children, it is evident that infertile couples resort to various modern therapeutic methods, which are significant advancements of humanity. With the prevalence of these methods, one of the needs of Muslim couples is to understand the rulings regarding these methods. According to the general principle, Islam has provided guidance on all actions and needs of its followers, and the issue of infertility treatment is no exception. This article examines the processes related to fertility preparation. Since obtaining a male sperm sample is one of the most basic diagnostic procedures in the treatment process, it is common among all couples and presents one of the most prevalent challenges.
Method: This research is conducted using a descriptive-analytical method based on library studies and analysis of scientific articles, examining the jurisprudential foundations and Islamic views related to withdrawal (coitus interruptus) and masturbation.
Results: Reports and statements from infertile couples indicate that in some medical centers in Iran, obtaining a sperm sample from the husband sometimes occurs without the involvement and cooperation of the wife, using methods such as masturbation or self-pleasure.
Conclusions: Considering the religious prohibition of this act in Islamic law regarding its consequential effects this study concludes that, based on the therapeutic outcomes for couples, those utilizing the withdrawal method have had greater success in treating infertility compared to those who resorted to masturbation.

کلیدواژه‌ها English

Infertility
Mmasturbation
Withdrawal (Azl)
Sampling
Sperm
Sperm Analysis
بهایی، محمد بن حسین. ( 1429). جامع عباسی: رساله عملیه شیخ بهاء الدین محمد عاملی (قدس سره الشریف)، با حاشیه 8 فقیه، جلد اول، قم، دفتر نشر اسلامی.
بیهقی، احمد بن حسین. (بی تا).  السنن الکبری، محقق محمد عبدالقادر عطا، جلد هفتم، بیروت، دار الفکر.
ترمذی، محمد بن عیسی. (1419 ). سنن ترمزی، تحقیق احمد محمد شاکر، جلد پنجم، قاهره، دارالحدیث.
حر عاملی، محمد بن حسن. (1416). وسایل الشیعه، جلد بیستم، قم، موسسه آل البیت لاحیاء التراث.
حسینی روحانی، محمدصادق. ( 1435 ). فقه الصادق، جلد بیت و یکم، قم، آیین دانش.
حسینی طهرانی، سید محمد.(1431). کاهش جمعیت ضربه‌ای سهمگین بر پیکر مسلمین، مشهد، نشر علوم و معارف اسلامی.
حلی، حسن بن یوسف.(1388). تذکره الفقهاء، تحقیق و تصحیح گروه پژوهش مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام، جلد چهاردهم، چاپ اول، قم، مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام.
خویی، ابوالقاسم. (1410). منهاج الصالحین،جلد اول، قم، مدینه العلم.
طوسی، محمد بن حسن. (1387). المبسوط فی فقه الإمامیه، تصحیح سید محمد تقی کشفی، جلد چهارم،چاپ سوم، تهران، المکتبه المرتضویه لإحیاء الآثار الجعفریه.
فیومی مقری، ابوالعباس احمدبن محمد. (1428).  المصباح المنیر، بیروت، المکتبه العصریه.
محقق، مهدی.( 1386 ). زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی دکتر حسن تاجبخش، چاپ اول، تهران: انجمن آثار علمی و شخصیت‌های فرهنگی.
معینی و همکاران، علی. (1400). «آنالیز اسپرم: ابزاری کلیدی در ارزیابی باروری مردان»، مجله باروری و ناباروری ایران، 15، 2.
مفید، محمد بن محمد بن نعمان.(1413).  المقنعه ، چاپ اول، قم، نسخه الکترونیکی از کتابخانه دیجیتالی نور.
--- . (1381)، دایرة المعارف فقه اسلامی، قم، موسوعة الفقه الاسلامی، نسخه الکترونیکی (afigh.org/MosuahFigh)
نجفی، محمد حسن بن باقر. (1362). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، تحقیق و تصحیح شیخ عباس قوچانی، جلد بیستم، چاپ هفتم و جلد چهل و یکم، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
 
 
Bahai, M. B. H. (2008). Jamii Abbasi: Risalahi Amaliyyahi Shaykh Baha al-Din Muhammad Amili (Vol. 1, with the gloss of eight jurists). Qom: Daftari Nashri Islami. [Original work published 1429 AH]
Bayhaqi, A. B. H. (n.d.). Al-Sunan al-Kubra (M. A. al-Qadir Ata, Ed.) (Vol. 7). Beirut: Dar al-Fikr. [Arabic]
Hurr Amili, M. B. H. (1995). Wasail al-Shiah (Vol. 20). Qom: Muassasat Al al-Bayt liihya al-Turath. [Original work published 1416 AH]
Husayni Ruhani, M. S. (2013). Fiqh al-Sadiq (Vol. 1). Qom: Ayini Danish. [Original work published 1435 AH]
Husayni Tihrani, S. M. (2009). Kahishi Jamiyyat: Zarbahi Sahmgin bar Pikri Muslimin. Mashhad: Nashri Ulum wa Maarifi Islami. [Original work published 1431 AH]
Hilli, H. B. Y. (2009). Tadhkirat al-Fuqaha (Vol. 14, 1st ed.). Qom: Muassasat Al al-Bayt (Alayhim al-Salam). [Original work published 1388 SH]
Khui, A. (1989). Minhaj al-Salihin (Vol. 1). Qom: Madinat alilm. [Original work published 1410 AH].
Muhaqqiq, M. (2007). Zindaginamah wa Khadamati Ilmi wa Farhangiyi Duktur Hasan Taj-bakhsh (1st ed.). Tehran: Anjumani Athari Ilmi wa Shakhsiyyathayi Farhangi. [Original work published 1386 SH]
Muini, A., et al. (2021). Analizi Isperm: Abzari Kilidi dar Arziyabiyi Barvariyi Mardan. Majallahi Barvari wa Nabarvariyi Iran, 15 (2). [Persian]
Mufid, M. B. M. B. N. (1992). Al-Muqniah (1st ed.). Qom: Electronic version from the Nur Digital Library. [Original work published 1413 AH]
Mufid, M. B. M. B. N. (2002). Dairat al-Maarifi Fiqhi Islami. Qom: Mawsuat al-Fiqh alislami. Electronic version (afigh.org/MosuahFigh). [Original work published 1381 SH]
Najafi, M. H. B. B. (1983). Jawahir al-Kalam fi Sharh Sharai alislam (Vols. 20 & 41; A. Quchani, Ed.) (7th ed.). Beirut: Dar Ihya al-Turath al-Arabi. [Original work published 1362 SH]
Fayyumi Muqri, A. A. A. A. B. M. (2007). Al-Misbah al-Munir. Beirut: Al-Maktabah al-Asriyyah. [Original work published 1428 AH]
Tusi, M. B. H. (2008). Al-Mabsut fi Fiqh alimamiyyah (S. M. T. Kashfi, Ed.) (Vol. 4, 3rd ed.). Tehran: Al-Maktabah al-Murtaḍawiyyah liihya al-Athar al-Jafariyyah. [Original work published 1387 SH]
Tirmidhi, M. B. I. (1999). Sunan al-Tirmidhi (A. M. Shakir, Ed.) (Vol. 5). Cairo: Dar al-Hadith. [Original work published 1419 AH]