پژوهش‌های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش‌های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

توسعه پایدار گردشگری مناطق ساحلی بوشهر از منظر تاب آوری اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
2 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
3 استادیار گروه جامعه شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
چکیده
هدف: گردشگری موجب افزایش آگاهی جوامع از شیوه­های زندگی یکدیگر و در نتیجه نزدیکی فرهنگ­های ملل مختلف شده است. این امر سبب می‌شود تا گردشگری اجتماعی به‌عنوان عاملی برای توسعه پایدار، رشدی سریع­تر از میزان رشد گردشگری را در دنیا کسب کند. هدف این مقاله سنجش میزان تاب‌آوری اجتماعی مناطق ساحلی و اثرات آن بر توسعه پایدارگردشگری استان بوشهر می باشد.

روش پژوهش: جامعه آماری شامل خبرگان حوزه گردشگری فعال در استان بوشهر به تعداد 313 در سال 1403 بود.گردآوری داده‌های از طریق پرسشنامه توسعه پایدارگردشگری چویی و همکاران (2006) و پرسشنامه تاب‌آوری اجتماعی مناطق ساحلی برای گردشگری(1382) استفاده شد. آزمون‌های آماری در نرم‌افزارهای 26 SPSS و Smart PLS انجام شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که تاب‌آوری اجتماعی مناطق ساحلی بر سطح توسعه پایدارگردشگری استان بوشهر تأثیر معناداری دارد. بدین شکل که 37.4 درصد از تغییرات توسعه پایدار گردشگری در مناطق ساحلی توسط تاب‌آوری اجتماعی تبیین می‌شود و این مقدار برای بعًد فرهنگی 3/51، زیست‌محیطی 9/72، اقتصادی 4/61 و اجتماعی 3/32 درصد می‌باشد. بیشترین بعًد تأثیرپذیر توسعه پایدار گردشگری در مناطق ساحلی بوشهر مربوط به بعًد زیست‌محیطی و بعًد اقتصادی بود.

نتیجه‌گیری: با توجه به اینکه استان بوشهر، قابلیت‌ها و پتانسیل‌های مختلف گردشگری در مناطق ساحلی را در زمینه ورزش‌های آبی و ساحلی داراست، مدیران و برنامه‌ریزان بخش گردشگری استان و همچنین پژوهشگران و محققین بایستی اهتمام لازم را در جهت شکل‌گیری و توسعه این صنعت با برنامه‌ریزی و ایجاد استراتژی‌های مناسب از خود نشان دهند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Sustainable Tourism Development in Coastal Areas through the Lens of Social Resilience (Case Study: Bushehr Coastal Regions, Iran)

نویسندگان English

Iraj Mohebizadeh 1
Golamreza Jafarinia 2
Habib Pasallarzadeh 3
1 Ph.D. Student of Sociology, Bushehr Branch, Islamic Azad University, Bushehr, Iran
2 Associate Professor, Department of Sociology, Bushehr Branch, Islamic Azad University, Bushehr, Iran
3 Assistant Professor, Department of Sociology, Bushehr Branch, Islamic Azad University, Bushehr, Iran
چکیده English

Objective: Tourism enhances intercultural awareness and promotes global cultural convergence. As a result, social tourism has emerged as a catalyst for sustainable development and has shown an acceleration in global growth relative to the trends in the wider tourism sector. The study quantifies the level of social resilience of coastal communities and assesses its impact on the sustainable development of tourism in Bushehr Province.

Method: A sample of 313 tourism professionals working in Bushehr Province (2024-2025) was analysed. Data collection used two validated tools: the Choi et al. (2006) questionnaire on sustainable tourism development and the questionnaire on coastal social resilience to tourism (Social Studies Scholars, 2003). Statistical analyses have been performed with SPSS and Smart PLS software.

Results: Social resilience has a significant impact on sustainable tourism development (β = 0.374, p < 0.01), which explains 37.4 percent of the variation. Specific explanatory power was observed by the dimensions of culture (51.3%), environment (72.9%), economy (61.4%) and social (32.3%). The environmental (72.9%) and economic (61.4%) dimensions showed the highest sensitivity to social determinants of resilience.

Conclusions: Given the strategic potential of Bushehr Province in water and coastal sport tourism, policy makers and industry stakeholders need to demonstrate strong commitment through strategic planning and evidence-based interventions to optimise the sustainable development of this a sector.

کلیدواژه‌ها English

Tourism
Social Resilience
Sustainable Development
Coastal Areas
Bushehr Province
احمدیان، هوشمند،. ستاری، محمدحسین و میرزائیان، اسماعیل، (۱۳۹۳)، توسعه پایدار گردشگری، اولین کنگره تخصصی مدیریت شهری و شوراهای شهر، ساری
افجه، علی اکبر (۱۳۸۲)، توسعه جهانگردی از دیدگاه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، مجموعه مقالات سمینار بررسی سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه جهانگردی در جمهوری اسلامی ایران تهران: دانشکده حسابداری و مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی.
باصولی، مهدی و جباری، گلنوش، (۱۴۰۰)، رابطه مدیریت بحران و تابآوری جامعه مقصد گردشگری در بحران کرونا مطالعه موردی: شهر همدان. نشریه گردشگری شهری، دوره ۸، شماره ۱: ۳۳-۴۸
حسینی، علی،. یدالله نیا، هاجر،. محمدی، منصوره و شکاری، سعید، (۱۳۹۹)، تحلیل تابآوری اجتماعی بر اساس شاخصهای سرمایه اجتماعی در شهر تهران. فصلنامه شهر پایدار، دوره ۳، شماره ۱: ۱۹-۳۹
 https://doi.org/10.22034/jsc.2020.218514.1192?utm_source=chatgpt.com
زمانی، بی بی عشرت، سعیدی، ذوالفقار و عابدی، احمد. (۱۳۹۰). اثربخشی و پایداری تأثیر استفاده از چندرسانه‌ایها بر خودتنظیمی و عملکرد تحصیلی درس ریاضی سال اول دبیرستان. رویکردهای نوین آموزشی، ۶(۲)، ۱-۲۲.
ضرابی، اصغر،. عباسی، شایسته و مشکینی، ابوالفضل، (۱۳۹۹)، ارزیابی توسعه پایدار شهری با تأکید بر رویکرد تابآوری در سکونتگاه‌های غیررسمی (مورد مطالعه سکونتگاههای غیررسمی شهر سنندج). نشریه علمی جغرافیا و برنامه‌ریزی، دوره ۲۴، شماره ۷۴: ۱۱۹-۱۳۳.
https://doi.org/10.22034/gp.2021?utm_source=chatgpt.com
فرزادبهتاش، محمدرضا، (۱۳۹۵)، نقش و جایگاه تاب آوری اجتماعی در کلیت مفهوم تاب آوری، هشتمین کنفرانس بین المللی مدیریت جامع بحران، تهران
محمودی، بیت‌الله،. سروری دردشتی، زهرا و صادقی، ستار، (۱۳۹۹)، شناسایی، طبقه بندی و اولویت بندی معیارها و شاخصهای تاب آوری اجتماعی در کشور. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، دوره ۱۰، شماره ۳۶: ۹۶-۱۱۸.
میسون، پیتر، (۱۳۸۷)، گردشگری؛ اثرات، برنامه ریزی و مدیریت، مترجم: روزبه میرزایی و پونه ترابیان، تهران: ترمه
نیک بین، مهنا و کرمی، مهرداد. (۱۳۹۱). بررسی پایداری اجتماعی فرهنگی توسعه گردشگری، مطالعه موردی جزیره کیش. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، ۵(۲)، ۱۳۷-۱۵۸.. doi: 10.7508/ijcr.2012.18.006
 
 
Edgell, D. (2024), Managing Sustainable Tourism: A Legacy for the Future, Lowndon &New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429318122?utm_source=chatgpt.com
Gunaratne, C. D., & Kremer, P. J. (2021). The long-term impact of the 2004 tsunami on Sri Lankan survivors: Exploring the socio-cultural influences on resilience. International Journal of Disaster Risk Reduction, 64, 102519. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102519?utm_source=chatgpt.com
Mason, P. (2020). Tourism impacts, planning and management. Routledge.
Medlik, S. (2023), Dictionary of Travel, Tourism and Hospitality, Third edition, London: Oxford, Butterworth-Heinemann.
Naylor, R. S., Hunt, C. A., Zimmerer, K. S., & Taff, B. D. (2021). Emic Views of Community Resilience and Coastal Tourism Development. Societies, 11(3), 94. https://doi.org/10.3390/soc11030094?utm_source=chatgpt.com
Park, Duk-Byeong. Lee, Kwang-Woo. Choi, Hyun-Suk. Yoon, Yooshik. (2012). Factors influencing Social Capital in rural tourism communities in south Korea, Tourism Management Journal, Vol. 33(2012), pp 1511-1520. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2012.02.005?utm_source=chatgpt.com
Yustiana, D., Fadli, M., Kusumaningrum, A., & Solimun, S. (2021). Analysis Study of Coastal Reclamation Impact to the National Resilience (A Literary, Philosophical, Juridical and Sociological Approach). In Sttal Postgraduate-International Conference, 5(1).