این پژوهش به تحلیل چالش‌های جامعه‌شناختی تحقق تمدن نوین اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب، با تأکید بر موانع ساختاری و فرهنگی، پرداخته است. بیانیه گام دوم، که در سال 1397 توسط رهبر معظم انقلاب صادر شد، به‌عنوان سندی راهبردی، مراحل خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی را برای ایجاد تمدنی پیشرو و مبتنی بر هویت اسلامی ترسیم می‌کند. با این حال، تحقق این چشم‌انداز با موانع متعددی روبه‌روست که ریشه در ساختارها و فرهنگ جامعه دارد. هدف این مطالعه، شناسایی مهم‌ترین موانع ساختاری (ناکارآمدی نهادها، استفاده کم از ظرفیت انسانی، عدم رعایت اولویت‌ها) و فرهنگی (نگاه به خارج، ضعف در بصیرت و وحدت، افراط و تفریط) از منظر بیانیه است. پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تحلیل محتوای کیفی، متن بیانیه را به‌عنوان منبع اصلی داده‌ها بررسی کرده و از منابع کتابخانه‌ای برای تکمیل تحلیل بهره برده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که این موانع در تعامل با یکدیگر، انسجام و پیشرفت جامعه را مختل می‌کنند؛ برای مثال، ناکارآمدی نهادها به وابستگی فرهنگی دامن می‌زند و ضعف در وحدت، مشارکت انسانی را کاهش می‌دهد. مقایسه با مطالعات مشابه، ابعاد منحصربه‌فرد چالش‌های ایران را برجسته می‌کند. پیشنهادهایی مانند اصلاح ساختارها، تقویت خودباوری و ترویج بصیرت برای غلبه بر این موانع ارائه شده است. این مطالعه با ارائه چارچوبی نظری و کاربردی، به توسعه ادبیات تمدن‌سازی کمک کرده و راهکارهایی برای تحقق اهداف بیانیه پیشنهاد می‌دهد که زمینه‌ساز سعادت بشری و آمادگی برای ظهور امام مهدی (عج) است.