1
دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علومتربیتی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرماباد، ایران.
2
استادیار گروه علومتربیتی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران.
3
استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.
10.22034/api.2025.2078270.1566
چکیده
مقدمه و هدف: غنیسازی شغلی یکی از مؤلفههای مهم در ارتقای کیفیت زندگی کاری و بهبود عملکرد اعضای هیئت علمی است که بر بازطراحی شغل بر اساس نیازهای روانشناختی، حرفهای و اجتماعی تأکید دارد. با وجود اهمیت این مفهوم در آموزش عالی، پژوهشهای اندکی به تبیین ابعاد بومی آن در میان اساتید دانشگاههای علوم پزشکی پرداختهاند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین ابعاد غنیسازی شغلی اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی لرستان و ارائه الگویی بومی برای آن بود.
روششناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) انجام شد. دادهها از طریق پانزده مصاحبه نیمهساختاریافته با اعضای هیئت علمی رسمی و حقالتدریس گردآوری گردید. نمونهگیری به شیوه نظری و گلولهبرفی انجام شد و تحلیل دادهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت.
یافتهها: تحلیل مضمون دادهها منجر به استخراج 344 کد باز اولیه شد که پس از تلفیق مفهومی، در قالب ۲۴ مضمون فرعی و شش مضمون اصلی طبقهبندی گردید. این مضامین شامل عوامل فردی، سازمانی، حرفهای، اجتماعی، محیطی و تعادل کار و زندگی بودند. یافتهها نشان دادند غنیسازی شغلی پدیدهای چندبعدی و پویا است.
نتیجهگیری: پژوهش حاضر با ارائه الگویی از غنیسازی شغلی در آموزش عالی، بر ضرورت تحول در نگرش مدیریتی، فرهنگ سازمانی و سیاستهای توسعه حرفهای تأکید دارد. اجرای چنین الگویی میتواند به ارتقای انگیزش، رضایت شغلی و عملکرد آموزشی و پژوهشی اعضای هیئت علمی منجر شود.