نیم قرن منتهی به پیروزی مشروطیت از حیث شکل‌گیری اندیشه قانون، حائز اهمیت بسیار می‌باشد. در این دوره، نخست شماری از «اهل نظر» به اندیشه‌ورزی در برخی مفاهیم از جمله « قانون» در قالب بحث‌های نظری پرداختند و سپس برخی از رجال حکومتی در راستای قانون‌گرایی دست به اقدامات عملی زدند. از این لحاظ، این نیم سده در تکوین، شکل‌گیری و تأسیس مفاهیم مربوط به قانون در ایران، اهمیت قابل وصفی دارد. پرسش اصلی نوشتار این است که اندیشه قانون در پیشامشروطه چه رهیافت-هایی را طی کرده است؟ تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با بررسی سیر تکوین اندیشه قانون در مفهوم جدید آن، یکی از مهمترین موضوعات تاریخ حقوق؛ یعنی سیر تحول قانون و قانون گرایی را مورد بررسی قرار داده است که مهمترین یافته تحقیق آن است که در مضمون و مفهوم قانون، تحولی از طریق تداوم سنت‌ها به همراه تأسیس مبانی و قالب‌های جدید رخ داد که این تحول آثار حقوقی قابل توجهی داشت که بنیادی ترین آن استقرار حکومت قانون و قانون گرایی بود.