مسئولیت مدنی زوجین ناشی از شرط ضمن عقد حضانت از دیدگاه فقه و حقوق ایران

احمدناطقی, وحید; محمدیان امیری, مهدی; حسینی, محمد

doi:10.22034/api.2025.2046961.1108

مسئولیت مدنی زوجین ناشی از شرط ضمن عقد حضانت از دیدگاه فقه و حقوق ایران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

وحید احمدناطقی ¹

مهدی محمدیان امیری ²

محمد حسینی ³

¹ دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحدبابل، دانشگاه آزاداسلامی، بابل، ایران.

² استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد بابل دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.

³ استادیار گروه حقوق، واحد بابل دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.

10.22034/api.2025.2046961.1108

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی مسئولیت زوجین در حضانت فرزندان است. لذا به بررسی چالش‌های فراروی شرط ضمن عقد حضانت کودک و مسئولیت مدنی زوجین پرداخته شده است. روش تحقیق پژوهش توصیفی-تحلیلی و از نوع کتابخانه‌ای است. یافته‌های تحقیق نماینگر آنست که حضانت طفل از جمله مسئولیت و وظایف زوجین نسبت به فرزندان است و نسبت به پدر و مادر حق است، اما برای پدر علاوه بر حق تکلّیف نیز هست و در هیچ صورتی حضانت پدر نسبت به فرزند از بین نمی‌رود. لذا شرط ضمن عقد، حق اسقاط ولایت و حضانت پدر با کتاب و سنت مخالفت دارد و این شرط برای حضانت مشروعیت ندارد. در قانون مدنی ولایت و حضانت حق و تکلیف قهری پدر و جد پدری است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که از دیدگاه فقه، حکم ولایت پدر نسبت به فرزند نه از احکام تعبدی بلکه از احکام عقلایی است، که باتوجه به پیشرفت تحصیلی و اجتماعی مادران جعل ولایت قهری برای مادر در صورت ازدواج مجدد و همچنین مسائل مربوط به حق حضانت برای زوجین، نقاط ضعف و نیازهای قابل توجهی وجود دارد که باید شناسایی و قوانین مناسبی را برای تضمین حقوق زوجین، به‌ویژه زنان ارائه دهد.

کلیدواژه‌ها

حضانت

حق

تکلّیف

مسئولیت مدنی

والدین

موضوعات