1
دانشجوی دکتری گروه علوم تربیتی، برنامه ریزی درسی ،واحد اراک،دانشگاه آزاد اسلامی ،اراک ،ایران.
2
استادیار گروه علوم تربیتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3
استادیار گروه علوم تربیتی،واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک،ایران.
10.22034/api.2025.2052218.1167
چکیده
پیشینه و اهداف: با توجه به سرعت تحولات در عصر حاضر، ضروری است برنامهدرسی تربیتمعلم بر اساس اصول آیندهپژوهی و نیازهای آینده طراحی شود. این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفههای برنامهدرسی تربیتمعلم با رویکرد آیندهپژوهی انجام شده است. روششناسی: این پژوهش کیفی با استفاده از روش سنتزپژوهی روبرتس انجام شده است. جامعه پژوهش شامل کلیه مقالات داخلی و خارجی منتشرشده بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ بود که با نمونهگیری ملاکمحور، ۵۳ مقاله انتخاب شدند. دادهها با استفاده از چکلیست استخراج و به روش کدگذاری طبقهبندی شدند. یافتهها: مؤلفههای برنامهدرسی تربیتمعلم با رویکرد آیندهپژوهی در هشت بعد شناسایی شد:
- اهداف: ارتقای دانش درباره چالشهای آینده
- محیط یادگیری: تنوعپذیری و انعطافپذیری
- منابع: بازنگری و بهروزرسانی منابع
- شیوه آموزش: استفاده از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی
- محتوا: تأکید بر دانشپژوهی تربیتی (پداگوژیکی)
- فعالیتها: شناخت راهبردهای بینالمللیسازی
- ابزارها: آشنایی با ابزارهای یادگیری شخصیشده
- ارزشیابی: ارزشیابی جامع دروندادها و بروندادها نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد که برنامهدرسی تربیتمعلم با درنظرگرفتن این ابعاد میتواند بهصورت اثربخش و جامع، معلمان را برای مواجهه با چالشهای آینده آماده کند. بر این اساس، پیشنهاداتی برای بهبود برنامههای درسی تربیت معلم ارائه شده است.
