خوانشی تحلیلی - توصیفی در حقوق اداری نوین با نگاهی به مبانی و اصول حقوق اداری کلاسیک

کرمی مقدم, رسول; عبدی, حسین

doi:10.22034/api.2025.724874

خوانشی تحلیلی - توصیفی در حقوق اداری نوین با نگاهی به مبانی و اصول حقوق اداری کلاسیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رسول کرمی مقدم ¹

حسین عبدی ²

¹ استادیار، گروه علوم سیاسی و حقوق ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

² استادیار، پژوهشی ، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران

10.22034/api.2025.724874

چکیده

هدف : هدف این مقاله بررسی تحولات و ویژگی‌های حقوق اداری در دو شکل کلاسیک و نوین است. این پژوهش به دنبال تحلیل نقش حقوق اداری در سازماندهی فعالیت‌های دولت، تنظیم روابط دولت و شهروندان، و همچنین تأثیر تحولات اجتماعی، اقتصادی و فناوری بر این شاخه از حقوق است.
روش پژوهش: این مطالعه با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی و با بررسی منابع کتابخانه‌ای، متون حقوقی و تحولات تاریخی، به مقایسه حقوق اداری کلاسیک و نوین پرداخته است. همچنین، با تحلیل ویژگی‌های هر دو نظام، تأثیرات آن‌ها بر حکمرانی و اداره امور عمومی مورد ارزیابی قرار گرفته است.
یافته‌ها :
- حقوق اداری کلاسیک بر حاکمیت اراده دولت، تفکیک قوا، نظارت قضایی و توسعه نهادهای اداری تأکید دارد و همچنان به عنوان یکی از ارکان اصلی حکمرانی مطرح است.
- حقوق اداری نوین در پاسخ به تحولات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی شکل گرفته و با ایجاد نهادهای جدید و استفاده از فناوری، کارایی دولت را افزایش داده است.
- هر دو نظام حقوق اداری در جهت تنظیم روابط دولت و شهروندان و تضمین حقوق فردی و عمومی تلاش می‌کنند، اما حقوق نوین با انعطاف‌پذیری بیشتری به نیازهای جامعه پاسخ می‌دهد.
نتیجه‌گیری : حقوق اداری به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی، در دو شکل کلاسیک و نوین به حیات خود ادامه می‌دهد. در حالی که حقوق اداری کلاسیک بر ساختارهای سنتی و نظارت قضایی تمرکز دارد، حقوق نوین با پذیرش تحولات جدید، به سمت افزایش کارایی و پاسخگویی به نیازهای شهروندان حرکت کرده است. این تحولات نشان می‌دهد که حقوق اداری باید به‌صورت پویا و همگام با تغییرات اجتماعی و فناوری توسعه یابد تا بتواند به‌درستی به اهداف نظم‌بخشی و بهبود عملکرد دولت دست یابد.

کلیدواژه‌ها

حقوق اداری

دولت

کلاسیک

نوین

بازار

موضوعات

امامی، محمد، کورش، سنگری(1392) حقوق اداری، تهران، نشر میزان
جعفری لنگرودی، محمد جعفر( 1386) ترمنولوژی حقوق، تهران، انتشارات گنج دانش
فروزنده دهکردی، لطف الله (1387)، بررسی نقش تئوری های نوین مدیریت در قانون مدیریت خدمات کشوری، نشریه علمی مدیریت فردا، شماره 19، 21-33
کاتوزیان، ناصر (1396). ، مبانی حقوق عمومی، تهران: نشر میزان
جوانمرد، لیلا ،(1403) شرایط ایجاد سرقفلی و حق کسب در حقوق ایران با مطالعه ی تطبیقی در حقوق انگلیس و فرانسه، نشریه پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی، دوره 3، شماره 5 شماره پیاپی 5، صفحه 103-119/

10.22034/API.2024.2040733.1051

.منتسکیو (1398)، روح‌القوانین، ترجمه: علی اکبر مهتدی، تهران: نشر امیر کبیر
موسوی زاده، ابراهیم( 1393) حقوق اداری، تهران، نشر دادگستر
محمودی، میرزایی، حسین، داوود، (1403) نقش نهاد تصفیه ورشکستگی در تامین امنیت روانی جامعه، نشریه پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی، دوره 3، شماره 5 شماره پیاپی 5، صفحه 103-119/ 22034/API.2024.2040620.1050
William F. Fox,(2000) understanding administrative law, fourth edition ,Legal text series
Schaffer, A. (2017). Administrative Law: A Comparative Approach. Oxford University Press
Stone, C. (2020). The New Public Administration. Routledge.
Mashiri, M. (2015). "Modern Administrative Law and Accountability: The shift from Bureaucratic to Participatory Governance," Journal of Public Law, 42(3), 564-582.
Clarke, T., & Lee, D. (2018). "Administrative Law in Modern Democracies," Harvard Law Review, 130(1), 75-98
Barnes,Javier (2010) , towards a third generation of administrative procedures in Comparative Administrative Law, Edited by Susan Rose-Ackerman and Peter L. Lindseth Published by Edward Elgar.Publishing Limited.
Cassese,sabino, (2003) New paths for administrative law: A manifesto», International Journal of Constitutional Law, Volume10, Issue 3, July 2012: 603
Aman Jr. Alfred c. «Globalization, Democracy, and the Need for a New dministrative Law», Indiana Journal of Global Legal Studies, Vol. 10, No. 1
Hood, Christopher and Dixon, Ruth (2015), a government that worked better and cost less?,oxford university