هدف پژوهش: این پژوهش با هدف بررسی روایات مرتبط با توصیههای بهداشتی در اسلام انجام شده است که از حیث محتوایی با یافتههای پزشکی نوین در تعارض به نظر میرسند. هدف اصلی، تحلیل سندی و دلالی این روایات و تعیین اعتبار آنها در چارچوب شریعت اسلامی است. روش پژوهش: این مطالعه به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و دادههای آن از طریق پژوهش کتابخانهای گردآوری شدهاند. پس از تبیین مفهوم بهداشت در متون دینی، مستندات مرتبط شناسایی و سپس از جهت سند و دلالت مورد نقد و بررسی قرار گرفتهاند. یافتهها: نتایج پژوهش نشان میدهد که برخی از روایات بهداشتی را میتوان با تأویل صحیح، همسو با دانش پزشکی امروزی تفسیر کرد، در حالی که تعدادی دیگر به دلیل ضعف سندی یا ناسازگاری محتوایی با اصول قطعی بهداشتی، فاقد اعتبار هستند. نتیجهگیری: با توجه به تأکید اسلام بر رعایت بهداشت، روایات مربوط به این حوزه باید با دقت مورد ارزیابی قرار گیرند. در موارد تعارض ظاهری با علوم پزشکی، یا باید تأویل صحیحی از روایت ارائه شود یا در صورت عدم امکان، به دلیل ضعف سند یا دلالت، از استناد به آنها خودداری گردد. این پژوهش لزوم بازخوانی انتقادی میراث روایی در حوزه بهداشت را مورد تأکید قرار میدهد.
ابن بابویه، محمد بن علی (۱۴۰۶ق)، ثوابُ الأعمال و عقابُ الأعمال، قم: دار الشریف الرضی.
________________ (۱۳۶۲ش)،الخِصال، چاپ اول، قم: دفتر انتشارات اسلامی. 3. ________________ (۱۴۱۳ق)، مَن لایَحضُرُه اَلفَقیه، چاپ دوم، قم: دفتر انتشارات اسلامی. 4. ابن داوود حلی، حسن بن علی (بیتا)، کتاب الرجال، چاپ اول، قم: انتشارات شریف رضی.
ابن شهرآشوب، محمد بن علی (۱۳۸۰ق)، مَعالمُ العُلَماء، چاپ اول، نجف: المطبع الحیدریه. 6. ابن غضائری، احمد بن حسین (۱۴۲۲ق)، الرجال، چاپ نهم، قم: مؤسسه دار الحدیث. 7. ابن منظور، محمد بن مکرم (۱۴۱۴ق)، لسان العرب، بیروت: دار صادر. 8. ابن ندیم، محمد بن اسحاق (۱۴۱۷ق)، الفهرست، چاپ دوم، لبنان: دار المعرفه. 9. انصاری، مرتضی (۱۴۱۹ق)، فَرائِدُ الاُصول، چاپ سوم، قم: مجمع الفکر الاسلامی.
بحرانی، یوسف (بیتا)،اَلْحَدائقُ النّاضِرَة فی اَحْکامِ الْعِترَةِ الطّاهرَة، چاپ اول، قم: نشر اسلامی. 11. برقی، احمد بن محمد (۱۳۷۱ش)، المحاسن، چاپ دوم، قم: دار الکتب الاسلامیه.
بهمنی،محمدی، فرانک، مهدیه،(1402)خوانش تطبیقی مبانی کلامی خلق کودکان معلول از منظر امامیه و اشاعره در پرتو عدل الهی، نشریه پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی، دوره 2، شماره 4 - شماره پیاپی 4، صفحه 83-95 12. تهانوی، محمد علی (بیتا)، کشّاف اصطلاحاتِ الفنونِ و العلوم، لبنان: المکتبة اللبنانیه. 13. جوهری، اسماعیل بن حماد (۱۴۰۷ق)، الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیة، چاپ چهارم، بیروت: دار العلم. 14. حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۱۲ق)، وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، چاپ سوم، قم: مؤسسه آل البیت.
حلّی، حسن بن یوسف (۱۴۱۴ق)، تذکرة الفقهاء، چاپ اول، قم: مؤسسه آل البیت(ع). 16. ______________ (۱۳۸۱ش)، ترتیب خلاصة الأقوال فی معرفة الرجال، چاپ اول، مشهد: مؤسسه آستان قدس رضوی. 18. ______________ (بیتا)، خلاصة الأقوال فی معرفة الرجال، قم: مؤسسه الفقهاء. 19. ______________(1402ق)، رجال العلامة الحلی، قم: مؤسسه الفقهاء. 20. خمینی، سید روح الله (بیتا)، المکاسب المحرمة، قم: مؤسسه اسماعیلیان. 21. خویی، ابوالقاسم (۱۴۱۳ق)، معجم رجال الحدیث، چاپ دوم، قم: مؤسسه الخویی الاسلامیه. 22. زبیدی، مرتضی (۱۴۱۴ق)، تاج العروس من الجواهر القاموس، چاپ دوم، لبنان: دار الفکر. 23. سبزواری، سید عبد الاعلی (بیتا)، مهذب الاحکام فی بیان حلال و الحرام، قم: دار التفسیر.
کرمی، صادقی، محمد، مسعود (1402) تبیین رویکرد اخلاقی حافظ؛ فردی یا اجتماعی، نشریه پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی، دوره 2، شماره 3 - شماره پیاپی 3، صفحه 111-123 24. طریحی، فخر الدین (۱۴۰۸ق)، مجمع البحرین، قم: مؤسسه انتشارات اسلامی.
طوسی، محمد بن حسن (بیتا)، تبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربی. 26. ________________ (۱۲۷۱ق)، الفهرست، نجف: المکتبه المرتضویه. 27. ________________ (۱۴۱۵ق)، رجال الطوسی، چاپ سوم، قم: مؤسسه نشر اسلامی. 28. فراهیدی، خلیل بن احمد (۱۴۰۹ق)، کتاب العین، قم: مؤسسه دار الهجره. 29. فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (بیتا)، القاموس المحیط، لبنان: دار العلم. 30. قرطبی، شمس الدین (بیتا)، تفسیر القرطبی، بیروت: دار احیاء التراث العربی. 31. قمی، علی بن ابراهیم (۱۴۰۴ق)، تفسیر قمی، چاپ اول، قم: دار الکتاب. 32. کشی، محمد بن عمر (۱۴۰۹ق)، رجال الکشّی، چاپ اول، مشهد: بیجا.
شاهرخی، سید علاءالدین ،(1401) نقش آسیب شناسی فرهنگی ریشه های اختلافات مسلمانان در آینده روند بیداری اسلامی با تکیه بر آموزه های نبوی، نشریه پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی، دوره 1، شماره 1 شماره پیاپی 1، صفحه 1- 14 / 10.22034/API.2022.705955
کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۸۷ش)، الکافی، چاپ اول، قم: دار الحدیث. 34. مامقانی، عبدالله (بیتا)، تنقیح المقال فی علم الرجال، قم: مؤسسه آل البیت. 35. مجلسى، محمد باقر (۱۴۰۳ق)، بِحارُ الاَنوار الجامِعَةُ لِدُرَرِ أخبارِ الأئمةِ الأطهار، چاپ دوم، قم: مؤسسه الوفاء. 36. _____________ (۱۴۰۶ق)، روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه، چاپ سوم، قم: مؤسسه کوشانپور. 37. _____________ (۱۴۲۰ق)، الوجیزة فی الرجال، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
محمدی ری شهری، محمد (۱۴۱۶ق)، میزانُ الحِکمَة، چاپ اول، بیروت: دار الحدیث. 39. مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴ش)، تفسیر نمونه، چاپ سیودوم، تهران: دار الکتب الاسلامیه 40. _____________ (۱۴۲۸ق)، العروة الوثقی مع التعلیقات، چاپ اول، قم: مدرسه امام علی بن ابی طالب(ع). 41. موسوعة طبقات الفقهاء (۱۴۲۰ق)، لبنان: مؤسسه امام صادق (ع). 42. نجاشی، احمد بن علی (۱۳۸۶ش)، رجال النجاشی، چاپ نهم، قم: مؤسسه نشر اسلامی. 43. نوری، میرزا حسین (بیتا)، مُستَدرَکُ الوَسائل و مُستَنبَطُ المَسائل، قم: مؤسسه آل البیت.
سرابی,رضا , محمدیان,علی و ارجمندی فرد,منصوره . (1403). الهیات سلامت و چالش روایات ناظر به بهداشت. پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 3(6), 17-28. doi: 10.22034/api.2025.2043656.1068
MLA
سرابی,رضا , , محمدیان,علی , و ارجمندی فرد,منصوره . "الهیات سلامت و چالش روایات ناظر به بهداشت", پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 3, 6, 1403, 17-28. doi: 10.22034/api.2025.2043656.1068
HARVARD
سرابی رضا, محمدیان علی, ارجمندی فرد منصوره. (1403). 'الهیات سلامت و چالش روایات ناظر به بهداشت', پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 3(6), pp. 17-28. doi: 10.22034/api.2025.2043656.1068
CHICAGO
رضا سرابی, علی محمدیان و منصوره ارجمندی فرد, "الهیات سلامت و چالش روایات ناظر به بهداشت," پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 3 6 (1403): 17-28, doi: 10.22034/api.2025.2043656.1068
VANCOUVER
سرابی رضا, محمدیان علی, ارجمندی فرد منصوره. الهیات سلامت و چالش روایات ناظر به بهداشت. پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 1403; 3(6): 17-28. doi: 10.22034/api.2025.2043656.1068