پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

رهبری معنوی و دلبستگی شغلی: تحلیل نقش میانجی نشاط سازمانی (مورد مطالعه: کارکنان دانشگاه لرستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مجید مویدی
استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، لرستان، ایران ،
10.22034/api.2025.720097
چکیده
هدف پژوهش: هدف این مطالعه، بررسی رابطه‌ی میان رهبری معنوی و دلبستگی شغلی کارکنان، هم به‌صورت مستقیم و هم به‌صورت غیرمستقیم از طریق نقش میانجی نشاط سازمانی بود. 
روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه‌ی آماری شامل ۴۴۰ نفر از کارکنان دانشگاه لرستان بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، ۲۰۵ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های رهبری معنوی فرای و همکاران (۲۰۰۵) با ۱۷ گویه، دلبستگی شغلی شوفلی (۲۰۱۵) با ۱۷ گویه و نشاط سازمانی موسوی و همکاران (۲۰۲۰) با ۷ گویه بود. پایایی پرسشنامه‌ها با روش آلفای کرونباخ تأیید شد. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و استنباطی و مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار Smart PLS استفاده شد. 
یافته‌ها: نتایج نشان داد که رابطه‌ی مثبت و معناداری بین رهبری معنوی و دلبستگی شغلی وجود دارد. همچنین، رهبری معنوی از طریق نشاط سازمانی تأثیر مثبت و معناداری بر دلبستگی شغلی کارکنان داشت. 
نتیجه‌گیری: رهبران معنوی با ارائه‌ی چشم‌انداز واضح و حمایت‌های عاطفی، نه‌تنها به‌صورت مستقیم، بلکه از طریق افزایش نشاط سازمانی، دلبستگی شغلی کارکنان را ارتقا می‌دهند. این یافته‌ها بر اهمیت به‌کارگیری سبک رهبری معنوی در سازمان‌ها برای بهبود تعهد و بهره‌وری کارکنان تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها
رهبری معنوی
دلبستگی شغلی
نشاط سازمانی
کارکنان

موضوعات

  1. احمدی، سید علی اکبر؛ سهرابی، محمد و محمدی، عباس (1396). بررسی رابطه بین توانمندسازی نیروی انسانی و نشاط سازمانی در کارکنان فرماندهی هواپیمایی ناجا. فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت منابع در نیروی انتظامی، سال پنجم، شماره 1، بهار 1396.
  2. اکبری، پیمان؛ خواستار، حمزه، وکیلی، یوسف و شهریاری، سلطانعلی (1400). طراحی و اعتبار سنجی الگوی دلبستگی شغلی کارکنان صنعت بانکداری، مطالعات منابع انسانی، 11(2)، 71-94.
  3. الوانی، سید مهدی؛ معمارزاده طهران، غلامرضا؛ البرزی، محمود و کاظمی، حسین (1392). ارائه مدل رهبری معنوی در نظام اداری ایران. مدیریت دولتی، دوره 5، شماره 1، بهار 1392، صص 21-40.
  4. شادمانفرد، علیپور، محمد حسین، محمد حسین، (1403) ارائه چارچوب مفهومی حکمرانی اسلامی با ابتناء بر عهدنامه امیرالمؤمنین (ع) برای مالک بن حارث نخعی، نشریه پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی، دوره 3، شماره 5 شماره پیاپی 5، صفحه 121-139 /   22034/API.2024.2039576.1048
  5. موسوی، سید نجم الدین؛ سپهوند، رضا و فتحی چگنی، فریبرز (1401). کرونیسم سازمانی و اهعمال کاری: تحلیل اثر بازدارندگی سرمایه اجتماعی در سازمان های دولتی. مدیریت سرمایه اجتماعی، 10(1)، 31-45.
  6. موسوی، ستاره (1402). بررسی رابطه بین ابعاد رهبری معنوی و انگیزش شغلی از دید کارکنان آموزش و پرورش شهر کرد. مدیریت نوآوری و راهبردهای عملیاتی. دوره 4، شماره 2، 1402، صص 184-197.
  7. میرمهدی، سید مهدی؛ فتحی، فریبرز و امیدنژاد، مصطفی (1401). بررسی تآثیر ترس از کووید 19 بر بهزیستی روانشناختی کارکنان با نقش میانجی ناامنی شغلی و تعدیل­گر ذهن آکاهی. فصلنامه مدیریت پرستاری، دوره 11، شماره 1، بهار 1401، صص 89-79.
  8. مسعودی، رضایی، مجتبی، امیر حسین، (1403) ارائه تصویر ارتکازی از امر به معروف و نهی از منکر و لوازم آن بر پایه مباحث اعتباریات، بن حارث نخعی، نشریه پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی، دوره 3، شماره 5 شماره پیاپی 5، صفحه 141-151 22034/API.2024.2029569.1026
  9. درکه، محسن و رضایی، حسن (1399). رابطه استرس شغلی با جو سازمانی، کیفیت زندگی کاری و دلیستگی شغلی. مجله مطالعات روانشناسی صنعتی و سازمانی، 7(1)، بهار و تابستان 1399. صص 175-188.
  10. درویشی، ابوالفضل و کلانه سفیری، معصومه (1395). اثر نشاط سازمانی بر بهره­وری کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان مازندران. رویکردهای نوین در مدیریت ورزشی، دوره 5، شماره 16، بهار 1396، صص 9-19.
  11. عربشاهی کریزی، احمد و صفا، سید باقر (1400). هوش معنوی و دلبستگی شغلی کارکنان نیروی انتظامی. فصلنامه مطالعات راهبردی ناجا، سال ششم، شماره نوزدهم، بهار 1400، صص 105-132.
  12. خاکی، غلامرضا (1382). روش تحقیق با رویکردی به پایان‌نامه نویسی. انتشارات بازتاب.
  13. قاسمی، محمد؛ فردین، مرضیه و جودزاده، مهتا (1393). بررسی تأثیر رهبری معنوی بر سلامت سازمانی (مطالعه­ای در بین کارکنان سازمان تأمین اجتماعی زاهدان). پژوهش های مدیریت عمومی، سال هفتم، شماره بیست و ششم، زمستان 1393، صص 135-156.
  14. Chen, C. Y., & Yang, C. F. (2012). The impact of spiritual leadership on organizational citizenship behavior: A multi-sample analysis. Journal of business ethics, 105, 107-114.
  15. Lyubomirsky, S., King, L., & Diener, E. (2005). The benefits of frequent positive affect: Does happiness lead to success? Psychological Bulletin, 131(6), 803-855.
  16. Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-being. Atria Books.
  17. Oldham, G. R., & Hackman, J. R. (2010). Not what it was and not what it will be: The future of job design research. Journal of Organizational Behavior, 31(2‐3), 463-479.
  18. Fry, L. W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterly, 14(6), 693-727.
  19. Fry, L. W., & Egel, E. (2017). Spiritual leadership: A model for health, well-being, and performance. Frontiers in Psychology, 8, 1606.
  20. Pant, N., & Srivastava, S. K(2017). "The Impact of Spiritual Intelligence, Gender and Educational Background on Mental Health Among College Students". Journal of Religion and Health.
  21. Hackman, J. R., & Oldham, G. R. (1975). Development of the job diagnostic survey. Journal of Applied Psychology, 60(2), 159-170.
  22. Vas, Emmy Gracy(2017). Spiritual Intelligence: A Secret Key to Employee Engagement. International Journal of Engineering Technology Science and Research IJETSR, 4(10).
  23. Fry, L. W., & Slocum, J. W. (2008). "Maximizing the Triple Bottom Line Through Spiritual Leadership." Organizational Dynamics, 37(1), 86-96.
  24. Reave, L. (2005). "Spiritual Values and Practices Related to Leadership Effectiveness." The Leadership Quarterly, 16(5), 655-687.
  25. Chiang, C. F., & Jang, S. S. (2008). "The Effects of Perceived Organizational Support and Organizational Commitment on Job Performance." International Journal of Hospitality Management, 27(3), 225-234.
  26. Kuo, T. H., & Lin, C. T. (2011). "A Study on the Impact of Organizational Culture and Organizational Climate on Job Performance and Job Satisfaction." Journal of Applied Sciences, 11(3), 456-464.
  27.  

  • تاریخ دریافت 03 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403