پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

خوانش‌پذیری متضاد برخی از آیات قرآن کریم و روند تفسیر و ترجمه آن‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه ادبیات عرب، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک،ایران.
2 دانشجوی دکتری ادبیات عرب، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک،ایران
10.22034/api.2022.705960
چکیده
جمله­ ها گاه به دلیل وجود برخی عوامل مختلف می­توانند هم­زمان بر معانی متضاد دلالت کنند، به گونه­ای که هر دو معنا با بافت و سیاق متن هماهنگی و تناسب داشته باشد. قرآن کریم نیز دارای آیاتی است که در عین حال دارای دلالت­های متضاد هستند و همین عاملی شده که مفسران و مترجمان در ارائه یک معنای قطعی در مورد این­گونه آیات اختلاف نظر داشته باشند. نوشتار حاضر می­خواهد با تکیه بر روش توصیفی– تحلیلی، عواملی را که سبب ایجاد دلالت متضاد در آیات قرآن کریم می­شوند با تکیه بر تفاسیر و ترجمه­ ها بررسی و تحلیل کند و نشان دهد که اختلاف نظر پیرامون معانی، نشانه ضعف کلام خداوند نیست؛ بلکه میزان بلاغت، انسجام ساختاری و معنایی قرآن کریم را برای مخاطب روشن می­سازد؛ بررسی این آیات همچنین مشخص می­سازد که تضاد عامل دیگری است که قطعیت کلام را تحت تاثیر قرار می­دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The contradictory readability of some verses of the Holy Quran and the process of their interpretation and translation

نویسندگان English

Sayyed Abolfazl Sajadi 1
Maryam Yadegari 2
1 Associate Professor, Department of Arabic Literature, Faculty of Literature and Humanities, Arak University, Arak, Iran.
2 PhD student in Arabic Literature, Faculty of Literature and Humanities, Arak University, Arak, Iran
چکیده English

Sentences can sometimes indicate contradictory meanings at the same time due to some different factors, so that both meanings are in harmony and proportion with the context and context of the text. The Holy Quran also has verses that have contradictory meanings at the same time, and this is the reason why commentators and translators disagree about presenting a definitive meaning about such verses. The present article aims to examine and analyze, by relying on the descriptive-analytical method, the factors that cause contradictory meanings in the verses of the Holy Quran, relying on interpretations and translations, and to show that disagreements about meanings are not a sign of the weakness of God's word; rather, it clarifies the level of eloquence, structural and semantic coherence of the Holy Quran for the audience; examining these verses also makes it clear that contradiction is another factor that affects the certainty of the word.

کلیدواژه‌ها English

Holy Quran
Contradictory Significance
Interpretation
Readability
Verses
الف) کتاب­ها
قرآن کریم.
۱- آلوسی، سید محمود، (۱۴۱۵)، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، چاپ اول، بیروت: دارالکتب العلمیه.
۲- آیتی، عبدالمحمد، (۱۳۷۴)، ترجمة قرآن، تهران: سروش.
۳- ابوالسعود، محمد بن محمد، (بی­تا)، ارشاد العقل السلیم الی مزایا القرآن الکریم، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
۴- ابوحیان، محمد بن یوسف، (۱۴۲۰)، البحر المحیط فی التفسیر، بیروت: دار الفکر.
۵- ابن الانباری، محمد ابوالفضل ابراهیم، (۱۴۰۷)، الأضداد، کویت: المکتبة المصریة.
۶- ابن عاشور، محمدبن طاهر، (بی­تا)، التحریر والتنویر، بیروت: موسسة التاریخ.
۷- ابو عبیدة، معمر بن مثنی، (۱۳۸۱)، مجاز القرآن، قاهرة: مکتبة الخانجی.
۸- ابن عطیة اندلسی، عبدالحق بن غالب، (۱۴۲۲)، المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، بیروت: المکتبة العلمیة.
۹- الهی قمشه­ای، مهدی، (۱۳۸۰)، ترجمة قرآن، قم: فاطمة الزهراء.
۱۰- انصاریان، حسین، (۱۳۸۳)، ترجمة قرآن، قم: اسوه.
۱۱- ثعالبی، عبدالرحمن بن محمد، (۱۴۱۸)، جواهر الحسان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
۱۲- دهلوی، شاه ولی الله، (۱۴۱۷)، ترجمة قرآن، مدینة: مجمع ملک فهد لطباعة المصحف الشریف.
۱۳- زمخشری، محمود، (۱۴۰۷)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دارالکتاب العربی.
۱۴- فاضل السامرایی، صالح، (۱۴۲۱)، الجملة العربیة والمعنی، بیروت: دار ابن حزم.
۱۵- طباطبایی، سیدمحمد حسین، (۱۴۱۷)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعة مدرسین حوزة علمیة قم‏.
۱۶- طبرسى، فضل بن حسن، (۱۳۷۲)، مجمع البیان فى تفسیر القرآن‏، تهران: انتشارات ناصر خسرو.
۱۷- فارسی، جلال الدین، (۱۳۶۹)، ترجمة قرآن، تهران: انجام کتاب.
۱۸- فخر رازی، محمد بن عمر، (۱۴۲۰)، التفسیر الکبیر، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
۱۹- فراء، ابو زکریا یحیی بن زیاد، (۱۹۸۰)، معانی القرآن، مصر: دار المصریة.
۲۰- فیض کاشانی، ملاحسن، (۱۴۱۵)، تفسیر الصافی، تهران: انتشارات الصدر.
۲۱- فیض کاشانی، ملاحسن، (۱۴۱۸)، لاصفی فی تفسیر القرآن، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
۲۲- کاشانی، ملافتح الله، (۱۳۳۶)، تفسیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین، تهران: محمد حسن علمی.
۲۳- گرمارودی، سیدعلی، (۱۳۸۴)، ترجمة قرآن، تهران: قدیانی.
۲۴- مشکینی، علی، (۱۳۸۱)، ترجمة قرآن، قم: الهادی.
۲۵- مصباح­زاده، عباس، (۱۳۸۰)، ترجمة قرآن، تهران: بدرقه جاویدان.
۲۶- مکارم شیرازی، ناصر، (۱۳۷۴)، تفسیر نمونه، تهران: دار الکتب الاسلامیة.
۲۷- مکارم شیرازی، ناصر، (۱۳۷۴)، ترجمة قرآن، قم: دارالقرآن الکریم.
۲۸- مهاجر، مهران و نبوی، محمد، (۱۳۷۶)، به­سوی زبان­شناسی شعر رهیافتی نقش‌گرا، تهران: نشر مرکز.
ب) مقالات
۱- اسدتاش، محمدعلی، (۱۳۷۸)، «بررسی کلمات اضداد در قرآن کریم»، صحیفة مبین بهار، شمارة ۱۸.
۲- حاکمی، اسماعیل، (۱۳۵۳)، «اضداد در زبان فارسی و عربی»، مجلة توحید، شمارة ۱۲۷، صص ۳۱۹- ۳۲۴.
۳- مسبوق، سید مهدی و دلشاد، شهرام، (۱۳۹۵)، «تحلیل انسجام و هماهنگی انسجامی در مقامة مضیریة بدیع‌الزمان همدانی»، دوماهنامة جستارهای زبانی، شمارة ۲۹، صص ۱۵۱-۱۷۲.