پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

کارکرد قصه های قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
10.22034/api.2026.2092121.1818
چکیده
قرآن کریم دربرگیرنده­ی پیام و کلام حق تعالی است که بر آخرین فرستاده­اش محمد مصطفی (ص) وحی شده است. زبان اصلی قرآن و مأموریت اساسی آن، هدایت معنوی است. از آن جا که قصه، کارآمدترین و رساترین ابزار انتقال پیام به مخاطبین است، قرآن کریم در کاملترین وجه خود از آن بهره برده است؛ اما نباید پنداشت که قصه­ی قرآنی، یک گزاره تاریخی و به سبک داستان سرایی نوین است؛ چه قرآن اساساً کتاب قصه نیست و زبان قصه گویی ندارد؛ در واقع منشأ داستان قرآنی برگرفته از قرآن کریم است که خداوند عزوجل آن را با لفظ و معنایش بر خاتم پیامبرانش (ص) نازل کرده است؛ لذا بلکه با بهره­گیری از این اسلوب مؤثر و زیبای هنری اهداف و مأموریت­های متفاوتی داشته که در این نوشتار به بررسی و تحلیل آنها خواهیم پرداخت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The function of Quranic stories

نویسنده English

Vali Allah Shojaporian
Assistant Professor, Department of Arabic Language and Literature, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده English

The Holy Quran consists of the message and remarks of the Almighty revealed to his last messenger, Muhammad (PBUH). The primary language of the Quran and its basic mission is spiritual guidance. Since the story is the most effective and expressive ways of conveying the message to the faithful followers, the Holy Quran has emoloyed it in its most thorough way; But it should not be thought that the Quranic tale is a historical statement in the style of modern storytelling; The Quran is fundamentally not a book of tales and does not have the language of storytelling; In fact, the origin of the Quranic story is taken from the Holy Quran, which God Almighty revealed with its wording and meaning on the last of His Prophets (PBUH). Therefore, by using this effective and beautiful artistic style, it has different purposes and missions, which we will examine and analyze in this article.

کلیدواژه‌ها English

story
Quran
verses
function
guidance and education
1.     قرآن کریم
2.    نهج البلاغه
3.    اشرفی، عباس، فصلنامه پژوهشهای قرآنی، شماره 26-25 بهار تابستان 1380.
4.    باقری نژاد، علی، پژوهشی در نیایش‌های قرآن کریم چاپ اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. 1381 ش
5.    پروینی، خلیل، تحلیل ادبی و هنری داستان‌های قرآن، چاپ اول. تهران: فرهنگ گستر. 1379 ش
6.    حسینی، محمد، ریخت شناسی قصه‌های قرآن، چاپ دوم. تهران: انتشارات ققنوس، 1384ش
7.    خمینی، روح الله، چهل حدیث، چاپ اول، تهران: مرکز نشر و فرهنگی رجاء. 1368 ش
8.    سلیمانی، محسن، تأملّی در باب داستان، چاپ اول، تهران: انتشارات حوزه‌ی هنری سازمان تبلیغات اسلامی . 1365 ش
9.    طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن. چاپ اول. بیروت موسسه الاعلمی. 1411 ف
10. فاخوریی حنا، الجامع فی تاریخ الأدب العربی، چاپ اول، بیروت: دارالجیل 1986 م
11.  فراستخواه، مقصود، زبان قرآن، چاپ اول، تهران: انتشارات علمی و فرفصلی، 1376ش
12. قرشی، علی اکبر، قاموس قرآن، چاپ سوم، تهران: دارالکتب الاسلامیه. 1361 ش
13. کاظمی، شهاب، آفرینش هنری در داستان ابراهیم (ع)، چاپ اول، قم: انتشارات احسن الحدیث، 1379ش
14. ملبوبی، محمد تقی، تحلیلی نو از قصص قرآن، چاپ اول تهران: امیرکبیر، 1376ش
15. مهدوی، سعید، قصه‌ و نکات تربیتی آن در قرآن، چاپ اول قم انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی 1381 ش
16. ابن فارس، ابوالحسین احمد، ترتیب مقاییس الّغۀ، ترتب و تنقیح: سعید رضا علی عسکری و حیدر مسجدی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1390، چاپ دوم.
17. شدید، محمد، منهج القصّۀ فی القرآن الکریم، ترجمه: محمد علی بهشتی منش، قم، مدرسه اسلامی هنر، چاپ اول، 1393.
18. مشرح، محمد ناجی، الآفلق الفنیّۀ فی القصۀ القرآنیۀ، ترجمه: راضیه کارگر، قم، مدرسه اسلامی هنر، چاپ اول، 1392.