پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر اضطراب ظاهر، ناگویی هیجانی و خودشفقت‌ورزی دختران دارای اختلال بدریخت انگاری بدن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران
2 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اردبیل، اردبیل، ایران
3 کارشناسی ارشد روان شناسی عمومی، دانشگاه پیام نور، واحد زرین شهر، زرین شهر، ایران
4 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان، سمنان، ایران
5 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اردبیل، اردبیل، ایران
10.22034/api.2025.2062947.1346
چکیده
اختلال بدریخت‌انگاری بدن نوعی اختلال روانی است که در آن فرد به‌طور مکرر و افراطی درگیر نگرانی درباره نقص یا عیبی در ظاهر خود می‌شود، در حالی که این نقص واقعی نیست یا بسیار جزئی است. این اشتغال ذهنی باعث اضطراب، کاهش عملکرد اجتماعی و رفتارهای تکراری مانند نگاه‌کردن مداوم در آینه یا مقایسه خود با دیگران می‌شود. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر اضطراب ظاهر، ناگویی هیجانی و خودشفقت‌ورزی دختران دارای اختلال بدریخت انگاری بدن انجام شد. روش پژوهش حاضر شبه‌تجربی از نوع پیش‌آزمون-پس ‌آزمون با گروه آزمایش و گواه بود. جامعه آماری این پژوهش دختران مبتلا به اختلال بدریخت‌انگاری بدن شهر اردبیل در سال 1403 بودند. با توجه به ملاک‌های ورود به پژوهش 36 دختر به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. گروه‌ها با پرسشنامه‌های اختلال بدریخت‌انگاری بدن، اضطراب ظاهر، ناگویی هیجانی و خودشفقت‌ورزی مورد سنجش قرار گرفتند. پس از 10 جلسه 90 دقیقه‌ای درمان‌شناختی-رفتاری برای گروه آزمایش، مجددا شرکت-کنندگان به پرسشنامه پژوهش پاسخ دادند. داده‌ها با آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره SPSS-27 تحلیل شدند. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که درمان‌شناختی-رفتاری به طور معناداری باعث افزایش خودشفقت‌ورزی و کاهش اختلال بدریخت‌انگاری بدن، اضطراب ظاهر، دشواری در شناسایی احساسات، دشواری در توصیف احساسات، تفکر بیرون‌مدار در دختران نوجوان شده است (01/0>P). درمان شناختی-رفتاری به طور معناداری باعث کاهش علائم اختلال بدریخت‌انگاری بدن، اضطراب ظاهر و ناگویی هیجانی و افزایش خودشفقت‌ورزی در دختران نوجوان شد. این یافته‌ها مؤید اثربخشی درمان‌شناختی-رفتاری‌به عنوان رویکردی کارآمد برای بهبود جنبه‌های روان‌شناختی مرتبط با اختلال بدریخت‌انگاری بدن است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy on Appearance Anxiety, Alexithymia, and Self-Compassion in Girls with Body Dysmorphic Disorder

نویسندگان English

Somayeh Naderi 1
Saba Azizrousta 2
, Faranak Saeidi Moghadam 3
Firouzeh Fadaei Goke 4
Vahid Savabi Niri 5
1 M.A in Clinical Psychology, Faculty of Psychology, Islamic Azad University, Roudehen Branch, Roudehen, Iran
2 M.A. in Clinical Psychology, Islamic Azad University, Ardabil Branch, Ardabil, Iran
3 M.A. in General Psychology, Payame Noor University, Zarrinshahr Branch, Zarrinshahr, Iran
4 M.A. in Clinical Psychology, Islamic Azad University, Semnan Branch, Semnan, Iran
5 M.A in Clinical Psychology, Islamic Azad University, Ardabil Branch, Ardabil, Iran.
چکیده English

Body Dysmorphic Disorder (BDD) is a psychological condition in which an individual becomes persistently and excessively preoccupied with perceived defects or flaws in their appearance, even though these flaws are either nonexistent or very minor. This preoccupation leads to anxiety, reduced social functioning, and repetitive behaviors such as frequently looking in the mirror or comparing oneself to others. The present study aimed to determine the effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) on appearance anxiety, alexithymia, and self-compassion in girls with BDD. This research employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest format and experimental and control groups. The statistical population consisted of girls diagnosed with BDD in Ardabil City in 2024. Based on the inclusion criteria, 36 participants were randomly assigned to either the experimental or control group. The participants were assessed using questionnaires measuring BDD, appearance anxiety, alexithymia, and self-compassion. Following ten 90-minute CBT sessions administered to the experimental group, the participants again completed the study questionnaires. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in SPSS-27. The results indicated that CBT significantly increased self-compassion and reduced BDD symptoms, appearance anxiety, difficulty in identifying feelings, difficulty in describing feelings, and externally oriented thinking among adolescent girls (P<0.01). Overall, CBT produced significant reductions in BDD symptoms, appearance anxiety, and alexithymia, while enhancing self-compassion in teenage girls. These findings support CBT as an effective approach for improving psychological aspects associated with BDD.

کلیدواژه‌ها English

Cognitive-Behavioral Therapy
Appearance Anxiety
Alexithymia
Self-Compassion
Body Dysmorphic Disorder

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 21 اردیبهشت 1405