پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

تأثیر فعال‌سازی نقش حرفه‌ای بر تصمیم‌گیری اخلاقی وکلا: نقش تعدیل‌گر مبانی اخلاقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
10.22034/api.2026.2086959.1688
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر فعال‌سازی نقش حرفه‌ای بر تصمیم‌گیری اخلاقی وکلای دادگستری و همچنین نقش سطح مبانی اخلاقی به‌عنوان متغیر تعدیل‌گر انجام شد.
روش پژوهش: مطالعه حاضر با رویکرد کمی و در قالب طرح شبه‌آزمایشی با ساختار عاملی ۲×۲ انجام گرفت. جامعه آماری شامل وکلای عضو کانون وکلای دادگستری تهران بود که ۱۲۰ نفر از آن‌ها به روش نمونه‌گیری هدفمند در دسترس انتخاب شدند. معیار ورود شامل حداقل سه سال سابقه وکالت فعال و تمایل آگاهانه به شرکت در پژوهش بود. ابتدا سطح مبانی اخلاقی شرکت‌کنندگان با پرسشنامه MFQ-30 اندازه‌گیری شد و سپس دو چارچوب نقشی «وکیل مدافع پرشور» و «وکیل مدافع عدالت» از طریق تکنیک پرایمینگ فعال گردید. پس از کنترل دست‌کاری، شرکت‌کنندگان به پنج سناریوی تصمیم‌گیری اخلاقی مرتبط با موقعیت‌های واقعی وکالت پاسخ دادند. داده‌ها با آزمون t مستقل، رگرسیون خطی ساده و مدل‌های رگرسیون تعدیل‌گری تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد فعال‌سازی نقش حرفه‌ای تأثیر معناداری بر تصمیم‌گیری اخلاقی وکلا دارد (p < 0.05) و میانگین تصمیم‌گیری اخلاقی در گروه آزمایش بالاتر از گروه کنترل بود. رگرسیون نشان داد متغیر گروه حدود 3.5 درصد از واریانس تصمیم‌گیری اخلاقی را تبیین می‌کند. همچنین مشخص شد که هیچ‌یک از ابعاد پنج‌گانه مبانی اخلاقی (مراقبت، انصاف، وفاداری، اقتدار و پاکی) اثر تعاملی معناداری در رابطه بین نقش حرفه‌ای و تصمیم‌گیری اخلاقی ندارند
نتیجه‌گیری: فعال‌سازی نقش حرفه‌ای می‌تواند بر نحوه تصمیم‌گیری اخلاقی وکلا تأثیر بگذارد؛ با این حال، سطح مبانی اخلاقی آنان در این رابطه نقش تعدیل‌گر معناداری نداشت.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 4، ویژه نامه
دی 1404
صفحه 1-16

  • تاریخ دریافت 07 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 10 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 18 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 28 دی 1404