هدف:  این پژوهش به بررسی مفهوم فردی‌سازی مجازات در جامعه‌شناسی کیفری می‌پردازد و هدف آن تحلیل تحولات تاریخی و نظری در شیوه‌های تعیین مجازات، با تأکید بر نقش عوامل اجتماعی و فردی در فرآیند دادرسی است. همچنین، مطالعه چگونگی تأثیر مکاتب حقوقی (مانند کلاسیک نوین، تحققی و دفاع اجتماعی) بر شکل‌گیری نهادهای کیفری و عدالت ترمیمی مورد توجه قرار می‌گیرد. 
روش پژوهش:  این تحقیق با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه‌ای، به بررسی متون حقوقی، جامعه‌شناسی کیفری و مکاتب مرتبط با مجازات پرداخته است. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای نظریه‌های جرم‌شناسی و حقوق کیفری استخراج و مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. 
یافته‌ها: 
- فردی‌سازی مجازات به معنای تطبیق مجازات با شخصیت مجرم، انگیزه‌های جرم و شرایط اجتماعی است که از طریق پرونده شخصیت در فرآیند دادرسی محقق می‌شود. 
- تحول تاریخی مجازات نشان می‌دهد که از عدالت صوری (مجازات یکسان) به سوی عدالت ماهوی (مجازات متناسب با فرد و جامعه) حرکت شده است. 
- مکاتب حقوقی، به‌ویژه کلاسیک نوین، با تأکید بر اختیار انسان و سودمندی مجازات، و مکاتب تحققی و دفاع اجتماعی، با نگاه جامعه‌شناختی به بزهکار، زمینه‌ساز تکامل فردی‌سازی مجازات بوده‌اند. 
- نهادهای کیفری تحت تأثیر جامعه‌شناسی کیفری، از رویکردی خشک و قانون‌محور به سمت انعطاف‌پذیری و توجه به بازپروری مجرم تغییر جهت داده‌اند. 
نتیجه‌گیری:  فردی‌سازی مجازات به عنوان یک راهکار قضایی-اجتماعی، نه‌تنها به اصلاح مجرم کمک می‌کند، بلکه کارایی نظام کیفری را افزایش می‌دهد. این پژوهش نشان می‌دهد که تلفیق ملاحظات جامعه‌شناختی و حقوقی در تعیین مجازات، منجر به تحقق عدالت ترمیمی و کاهش تکرار جرم می‌شود. همچنین، ضرورت بازنگری در نهادهای کیفری برای انطباق با نیازهای متغیر اجتماعی مورد تأکید است.