پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

ارائه تصویر ارتکازی از امر به معروف و نهی از منکر و لوازم آن بر پایه مباحث اعتباریات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 قم خ ش کریمی بعد از فلکه جوان مجتمع مسکونی رازی
2 حوزه علمیه قم
10.22034/api.2024.2029569.1026
چکیده
این نوشته با موضوع "ارائه تصویر ارتکازی از امر به معروف ...." با هدف نشان دادن پشتوانه عقلائی برای امر به معروف و نهی از منکر به عنوان موضوعی از موضوعات فقه به رشته تحریر در آمده است؛ روش پیگیری مباحث در این تحقیق، تحلیلی- عقلائی بوده و به منظور ارائه تصویری ارتکازی از امر به معروف و نهی از منکر از مباحث اعتباریات استفاده شده است؛ رویه‌ای که در این نوشته دنبال می شود به طور مستقیم استنباط حکمِ امر به معروف و نهی از منکر از ادله شرعی نبوده بلکه با صرف نظر از حکم این مقوله در شریعت اسلام، با رویکردی موضوع شناسانه و به منظور رفع ابهامات و پاسخ گویی به شبهات پیرامون این موضوع فقهی، این مقوله مورد بررسی و تحلیل قرار می گیرد و در پسا پرده مباحث ذکر شده در ابتدای مقاله تصویر ارتکازی از امر به معروف و نهی از منکر ارائه می گردد و نشان داده می شود که این پدیده، حقیقتی عملی در میان ابناء بشر است و نه تنها منافاتی با انسانیّت انسان و طبیعت وی ندارد بلکه عملی کاملا عقلائی و عقلانی به شمار می رود و بر خلاف رویه سابقی که در کتب فقهی گذشته‌گان و ناظر به وظیفه مکلّفین در فقه فردی پیگیری می شد، با این تصویر، زمینه ای مهیّا می شود تا نشان داده شود که این پدیده، مقوله ای اجتماعی است و به این جهت می بایست از آن در زمره مباحث مربوط به حکمرانی و فقه حکومتی سخن گفت؛
کلیدواژه‌ها

  • قرآن کریم
  • الهی راد، صفدر،انسان شناسی تک جلد،چاپ دهم، قم-ایران، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)،1400ه.ش
  • نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، 43 جلد، بیروت-لبنان، دار احیاء التراث العربی، 1404ه.ق
  • مصباح، محمد تقی، آموزش فلسفه، 2 جلد، تهران-ایران،سازمان تبلیغات اسلام.معاونت فرهنگی، 1366ه.ش
  • مصباح، مجتبی،فلسفه اخلاق، تک جلد،چاپ دهم، قم-ایران، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)،1400ه.ش
  • عبدویّت، عبد الرسول / مصباح، مجتبی، خداشناسی،تک جلد، چاپ دهم، قم-ایران، مرکز انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، 1399ه.ش
  • عاملی، شهید ثانی، زین الدین بن علی، الروضۀ البهیۀ فی شرح اللمعۀ الدمشقیۀ(المحشّی-سلطان العلماء)، دو جلد، قم-ایران، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، 1412 ه.ق
  • طوسی، ابوجعفر، محمد بن حسن، النهایۀ فی مجرّد الفقه و الفتاوی، تک جلد، بیروت-لبنان، دار الکتاب العربی، 1400ه.ق
  • طباطبائی، محمد حسین، مطهری، مرتضی، اصول فلسفه و روش رئالیسم، 5 جلد، تهران-ایران، نشر صدرا، بیتا
  • طباطبائی، محمّد حسین، مجموعۀ رسائل العلامۀ الطباطبائی، تک جلد، قم-ایران، نشر باقیات، 1428ه.ق
  • -----------------------، اصول فلسفه و روش رئالیسم، شرح و تفسیر استاد شهید مرتضی مطهری، (دوره پنج جلدی )انتشارات: صدرا، 1399.
  • صدر الدین شیرازی،محمد بن ابراهیم، شرح اصول کافی، 4 جلد، تهران-ایران، وزارت فرهنگ و آموزش عالی، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی(پژوهشگاه)،1366ه.ش
  • دانش پژوه، مصطفی/عابدینی، جواد، فلسفه حقوق، تک جلد، قم-ایران، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، 1400ه.ش

  • تاریخ دریافت 29 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 20 مهر 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403