پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

تحلیل زن منفی در گزاره های اسلامی و ادبیّات کهن فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار فلسفه، گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی،دانشگاه یاسوج،یاسوج،ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
10.22034/api.2024.2018952.1000
چکیده
این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، برآن است تا از زاویه ای تازه به تحلیل گزاره های منفی در متون اسلامی و ادبی کهن بپردازد. آنها که بدین موضوع پرداخته اند، همواره سعی داشته اند که یا وجود چنین گزاره هایی را در متون دینی و ادبی نادیده بگیرند و یا این جنس از گزاره ها را جعلی قلمداد کرده و یا اینکه به هر شکل ممکن و از طرق غیر منطقی توجیه نمایند. در این پژوهش با عاری کردن قلم خود از هر گونه تعصّب، ابتدا صورت مسأله را که مبنی بر وجود چنین گزاره هایی منفی در متون دینی و ادبی است، اثبات نمودیم؛ چرا که، این اثبات با ارائۀ بعضی مصادیق و نمونه ها صورت می گیرد. که با تحلیل این پدیده به تبیین چهرۀ واقعی و تاریخی زن پرداخته شده است که اوّلاً رجال بزرگ دینی و ادبی ما خود سلوکی عملی و بزرگوارانه با زنان داشته اند و ثانیاً متون دینی و ادبی ما آینۀ راست نمای زنی واقعی و منفی شده اند که انعکاس آن در این متون امری اجتناب ناپذیر و معلول امری به نام مخاطب اندیشی بوده و این موضوع نقصی برای متون دینی و ادبی به حساب نمی آید. از سوی دیگر این نتیجه بدست امده که نگاه کلی به زن در این متون منفی است؛ ولی استثنائات زنان با بزرگی و عظمت تکریم شده اند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


1- قرآن کریم
2- شریف الرضى، نهج البلاغه، مصحح: فیض الإسلام‏، نشر هجرت، قم، ، چاپ اول، 1414 هـ ق
3- انوری، دیوان، به کوشش مدرّس رضوی، تهران، نشر علمی فرهنگی، چاپ سوم،1372
4- فردوسی،شاهنامه، به کوشش حمیدیان، تهران، نشرقطره، چاپ دوم،1374
5- سعدی، کلیات، تصحیح محمدعلی فروغی، تهران، نشر، چاپ اول ناشر،1384
6- سنایی، دیوان، تصحیح مدرس رضوی، تهران، نشر دانشگاه تهران، چاپ اول،1368
7- عطار، منطق الطیر، به اهتمام احمد خاتمی، تهران، نشر سروش، چاپ دوم،1385
8- جامی، هفت اورنگ، تصحیح آقا مرتضی و مدرس گیلانی، تهران، نشرسعدی، چاپ دوم،1366
9- حدیقه الحقیقه و شریعه الطریقه، تصحیح مدرس رضوی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.1377
10- گلشن راز، شبستری، به اهتمام احمد مجاهد و دکتر محسن کیانی، تهران، نشر ما، چاپ اول،1371
11- ناصر خسرو، دیوان، به اهتمام مجتبی مینوی، تهران، نشر دنیای کتاب، چاپ دوم،1367
12- نظامی، خسرو و شیرین، چاپ اوّل، با شرح سیّد شاهرخ موسویان، تهران: الماس دانش، 1393
13- سعد الدین وراوینی، مرزبان نامه، به کوشش خطیب رهبر، تهران،نشر صفی علیشاه، چاپ هفتم،1380
14- شیخ کلینی، الکافی، مصححین:‌ غفاری على اکبر و آخوندی، محمد، ناشر: ‌ دار الکتب الإسلامیه، تهران، 1407 ق
15- فخرالدین اسعد گرگانی، ویس و رامین، تصحیح ماگالی تودوا-الکساندرگواخاریا، تهران نشر بنیاد فرهنگ ایران، چاپ اول،1349
16- نجم رازی، مرصادالعباد، به اهتمام دکتر محمد امین ریاحی، تهران، نشرعلمی و فرهنگی، چاپ دوازدهم،1386
17- جعفری، محمدتقی، تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی، تهران، نشرحیدری،1382
18- ابن یمین، دیوان، تصحیح حسینعلی باستانی راد، نشر کتابخانه سنایی، چاپ دوم،1363
19- سبزواری، ملا هادی، تحقیق دکتر مصطفی بروجردی، تهران، موسسه چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد، چاپ اول،1375
20- مولوی، مثنوی، به تصحیح محمد روشن، تهران، نشر دنیای نو، چاپ اول،1385
21- منشی، نصرالله، کلیله و دمنه، تحیح مجتبی مینوی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1355
22- موسویان، سید شاهرخ، بازگردان تاریخ بیهقی، تهران، نشر دستان، چاپ دوم،1386
دوره 1، شماره 1
خرداد 1401
صفحه 123-136

  • تاریخ دریافت 06 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 13 دی 1402
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1401