پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

بررسی مقایسه ای واحد و احد نزد پروکلس و علامه طباطبایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری رشته فلسفه تطبیقی، دانشگاه علامه طباطبایی،تهران، ایران
2 استاد گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
10.22034/api.2022.705949
چکیده
پروکلس یکی از مهم ترین نو افلاطونیان است که در قرن پنجم قبل از میلاد زندگی می کرده است .  وی از جمله کسانی است که به تدوین منظم و تشریح نظام و جهان بینی نو افلاطونی همت گماشت. مسأله اصلی پروکلس ، همان مسأله افلوطین و سایر نو افلاطونیان یعنی پژوهش در نحوه بر آمدن کثرت از وحدت است . پروکلس نیز مانند افلوطین نظریه وسایط را در ربط وحدت به کثرت می پذیرد  اما تفسیر متفاوتی از آن عرضه می کند .علامه طباطبایی نیز هر چند یکی از فیلسوفان برجسته صدرایی  است اما با این حال در نتیجه ی تاملات عمیق خویش در آیات قرآن دیدگاههایی نوین را در حوزه های مختلف الهیاتی مطرح نموده است. طرح مسئله ی ربط واحد و کثیر از جمله نکات برجسته ی تفکر ایشان است که با تکیه بر احد و صفات احد به تبیین رابطه واحد و کثیر  پرداخته است. جستار حاضر تلاش دارد در عین بررسی اوصاف و ویژگی های احد و دلایل اثبات احد در نظام فکری پروکلس و علامه طباطبایی به مقایسه ی چگونگی حل مسأله ربط واحد و کثیر با توجه به احد و اوصاف احد نزد این دو متفکر بپردازد.
کلیدواژه‌ها

  1. قرآن کریم
  2. طباطبائی ، سید محمد حسین ، ( 1388 ) بررسی های اسلامی ، به کوشش سید هادی خسرو شاهی ، چاپ دوم ، قم : بوستان کتاب
  3. .................................. ،( 1395 ) رسائل توحیدی ، ترجمه و تحقیق دکتر علی شیروانی ، چاپ چهارم ، قم : بوستان کتاب
  4. ..................................، ( 1416 ) ، بدایه الحکمه ، چاپ چهاردهم ، النشر الاسلامی
  5. ..................................، ( بی تا ) ، اصول فلسفه و روش رئالیسم ، جلد پنجم ، نشر صدرا
  6. ..................................، ( بی تا ) نهایه الحکمه ، قم : موسسه نشر اسلامی
  7. ..................................، ( 1419 ) الرسائل توحیدیه ، بیروت : موسسه النعمان
  8. ..................................، ( بی تا ) ، تفسیر المیزان ، مترجم سید محمد باقر موسوی همدانی ، جلد دوم وهشتم و دوازدهم و پانزدهم وهجدهم و  نوزدهم و بیستم ، قم :دفتر انتشارات اسلامی
  9. ..................................، ( 1386 ) ، شیعه در اسلام ، بکوشش سید هادی خسرو شاهی ، قم : انتشارات بوستان کتاب
  10. رحیمیان ، سعید ، ( 1374 ) ، مجموعه مقالات پیرامون فلسفه غرب ، قم : بوستان کتاب ، چاپ اول
  11. جوادی آملی ، عبدالله ، ( 1387 ) ، عین نضاح تحریر تمهید القواعد ، قم : مرکز نشر اسراء
  12. کاپلستون ، فردریک (1380 ) تاریخ فلسفه یونان و روم ، سید جلال الدین مجتبوی ، جلد 1 ، تهران : انتشارات سروش
  13. تبرایی ، مهناز ، ( 1399 ) ، بررسی آثار پروکلس بر مفهوم سازی فارابی و ابن سینا از واجب الوجود ، فلسفه دین ، دوره 17 ، شماره 2 ، تابستان 1399
  14. فخری ، ماجد ، ( 1372 )سیر فلسفه در جهان اسلام ، ترجمه نصرالله پورجوادی و دیگران ، چاپ اول ، مرکز نشر دانشگاهی
  15. بدوی ، عبدالرحمن ، ( 1997 ) افلاطونیه المحدثه عند العرب ، کویت : ناشر وکاله المطبوعات
  16. Proclus (1963 ) The Elements of theology .a Revisd text with translation introduction and commentary by E.R.Dodds  .Oxford At the Clarendon press
دوره 1، شماره 2
آذر 1401
صفحه 79-89

  • تاریخ دریافت 13 تیر 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1401