پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی

بررسی زبان‌شناختی استعاره‌های مربوط به اعضای بدن در سوره‌ی بقره (رویکرد شناختی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه الهیات، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی ، مشهد ، ایران
10.22034/api.2022.705945
چکیده
در این مقاله با نگرش شناختی به بررسی آن دسته از استعاره ­های مفهومی پرداخته ­ایم که با استفاده از اعضای بدن ساخته شده­اند. بدین منظور، نخست به تعریف استعاره­ی مفهومی و تفاوت آن با سنت مطالعه­ی استعاره پرداخته شده و سپس در چارچوب استعاره­ی مفهومی و طرح­واره­های تصوری، به بررسی برخی از استعاره­ های مفهومی حاوی اعضای بدن اقدام شده است. نتایج پژوهش نشان می­دهد که استعاره­ های مفهومی زیادی با بهره­ گیری از اعضای بدن - که عمدتاً به عنوان حوزه­ی مبدأ بکار می­روند- برای تبیین مفاهیم انتزاعی ساخته می­شود. همچنین به دلیل تسلط فرهنگ دینی حاکم بر قرآن، حوزه­های مقصد بیشتر به مفاهیم دینی و آموزه­های قرآنی مربوط می ­شوند.
کلیدواژه‌ها

  1. قرآن کریم.
  2. پور ابراهیم، شیرین. (1388). بررسی زبان شناختی استعاره در قرآن: رویکرد نظریه­ی معاصر. گروه زبان­شناسی. دانشگاه مدرس تهران.
  3. روشن، بلقیس و اردبیلی لیلا. (1392). مقدمه­ای بر معناشناسی شناختی، تهران: نشر علمی.
  4. شفیعی کدکنی، محمد رضا.(1358). صور خیال در شعر فارسی. تهران: آگاه.
  5. صفوی، کورش. (1379). درآمدی بر معنی­شناسی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
  6. طباطبایی، سید محمد حسین. (1374ش). المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه سید محمد باقر موسوی همدانی، قم: انتشارات جامعه­ی مدرسین.
  7. لیکاف، جرج. (1390). «نظریه­ی معاصر استعاره» در استعاره، مبنای تفکر و زیبایی آفرینی، ترجمه­ی گروه مترجمان، به کوشش فرهاد ساسانی، تهران: انتشارات سوره­ی مهر.
  8. قائمی­نیا، علیرضا. (1390). معناشناسی شناختی قرآن. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  9. قرشی، سید علی اکبر. (1375ش)، قاموس قرآن؛ تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  10. هاوکس، ترنس. (1377). استعاره. ترجمه فرزانه طاهری، تهران: مرکز.
  11. یوسفی راد، فاطمه (1382)، بررسی استعاره زمان در زبان فارسی، رویکری شناختی، پایان نامه­ی کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه مدرس.
  12. Lakoff George & Mark Johnson. (1980). Metaphore we live by. chicasgo: The university of Chicago press.

13.Yu, Ning. (2001). "what does our face mean to us"?, pragmatics & cognition, 9: 1, 1-36.

  1. __________.(2003). "The Bodily Dimension of meaning in chines: what Do we Do and mean whith " Hand"? "in: European languages Berlin: mouton de Gruter.
  2. Pragglejaz Group (2007), mip:" A method for Identifying metaphorically used words indiscourse " . metaphor & symbol.
دوره 1، شماره 2
آذر 1401
صفحه 119-133

  • تاریخ دریافت 13 تیر 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1401