New researches in Islamic humanities studies

New researches in Islamic humanities studies

Systemic thinking and its obstacles from the perspective of the Quran and narrations

Document Type : Original Article

Authors
mohsen khabirrosanayeefard 1
Mohammad Hosein Irandoost 2
Gholamreza khoshneyat 3
1 Department of Quran and Hadith Sciences, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran
2 Department of Philosophy, Faculty of Humanities, Islamic Azad University of Qom, Iran
3 Director of the Department of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology, Qom University of Islamic Sciences, Iran
10.22034/api.2025.2066775.1408
Abstract
Research Objective: To analyze and explain the six obstacles to systemic thinking from the perspective of the Holy Quran and the narrations of the Infallibles (AS). This research seeks to show how these obstacles hinder the deep understanding of realities and the achievement of sustainable solutions, which are the goals of systemic thinking in Islam.
Research Method: This research was conducted using a descriptive-analytical method. In this way, it first analyzed and explained the concept of "systemic thinking" in the intellectual system of Islam and then examined and analyzed its six obstacles based on religious texts (verses and narrations).
Findings: The most important findings of the research are the identification and analysis of six main obstacles to systemic thinking from the perspective of the Quran and narrations, which are:
1. Detail-oriented: reducing facts to separate parts and separate from the whole.
2. Projection: attributing problems to external factors and weakening the sense of individual and social responsibility.
3. Doublethink: Seeing realities in black and white, which prevents understanding the complexities of things.
4. Stereotyped thinking: Tendency to fixed patterns of thought without considering individual and situational differences.
5. Quantitativeness: Excessive focus on quantitative aspects and ignoring the quality and immaterial dimensions of phenomena.
6. Lack of focus on events: Paying fleeting and superficial attention to immediate events instead of paying attention to gradual and long-term trends.
Conclusion: The overall result of the research shows that from the perspective of the Quran and hadiths, these six obstacles play a very special role in weakening systemic thinking. Overcoming these obstacles is a necessary condition for developing a holistic perspective, understanding cause-and-effect relationships in existence, and ultimately, achieving a deeper understanding of reality and sustainable solutions to individual and social problems

Graphical Abstract

Systemic thinking and its obstacles from the perspective of the Quran and narrations
Keywords
Systems thinking
Quran
narrations
obstacles
holistic
Subjects
قرآن کریم
ابن أبی فراس، ورّام. (1369). تنبیه الخواطر و نزهة النواظر. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
ابن­بابویه، محمد بن علی. (1416). الخصال. قم: موسسة النشر الاسلامی.
ابن‌بابویه، محمد بن علی. (1400). امالی الصدوق. بیروت: موسسه الأعلمی للمطلوعات.
ابن­بابویه، محمد بن علی. (1405). من لا یحضر الفقیه. بیروت: درالأضواء.
ابن خلدون. (۱۳۷۵). مقدمه ابن خلدون. (پ. گنابادی، مترجم)، انتشارات علمی و فرهنگی. (اثر اصلی منتشرشده در ۱۹۵۸).
ابن شعبه، حسن بن علی. (1363). تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیهم. قم: موسسة النشر الاسلامی.
ابن فارس، احمد بن فارس. (1404). مـعجم مقاییس اللغة‌. مصحح ع مـحمد هـارون، قـم: دفتر‌ تبلیغات‌ اسلامی حوزة علمیة‌.
ابن­کثیر، اسماعیل بن عمر. (1420). تفسیر القرآن العظیم. ریاض: دارطیبه.
ابن منظور، محمد بن مکرم. (1414). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
ابوالفتوح رازى، حسین بن على.‏ (1408). روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن‏. مشهد: آستان قدس رضوى، بنیاد پژوهش‌ها­ی اسلامى‏.
اشکوری، محمد بن علی. (1373). تفسیر شریف لاهیجى. تهران: نشر داد.
اصفهانی، حسین بن محمد راغب. (1412). مفردات فی غریب القرآن. صفوان عدنان، داودی، دمشق: دار العلم.
انصاری، عبدالله بن محمد. (1371). کشف‌الاسرار و عدة الابرار. (تصحیح حکمت، علی‌اصغر). تهران: امیرکبیر.
بحرانى، هاشم بن سلیمان. (1415). البرهان فی تفسیر القرآن‏. قم: موسسة البعثة.
حر عاملی، محمدبن­حسن. (1374). تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. قم: موسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث.
حقی، اسماعیل بن مصطفی. (1330). تفسیر روح البیان. ترکیه: انتشارات عثمانی.
حویزی، عبدعلى بن جمعه.‏ (1415). تفسیر نور الثقلین‏. قم: اسماعیلیان.
دهخدا، علی‌اکبر. (۱۳۷۷). لغتنامه دهخدا. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
رضی، محمد بن حسین. (1383). نهج‌البلاغه. تـرجمه ابراهیم منهاج (دشتی)، قـم: حـبیب.
سنگه، پیتر. (1375). رقص تغییر. ترجمه: علی مشایخی، تهران: آریانا.
سنگه، پیتر. همکاران (1387). پنجمین فرمان، خلق سازمان یادگیرنده. ترجمه: حافظ کمال هدایت و محمد روشن، تهران: انتشارات سازمان مدیریت صنعتی.
شعیری، محمدبن‌محمد. (۱۳۸۴). جامع الأخبار. قم: نشر رضی.
صافی، احمد. (1379). سازمان و مدیریت در آموزش‌وپرورش. تهران: انتشارات ارسباران.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1981). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
شیخ صدوق، محمد بن علی بن حسین. (۱۴۱۳). التوحید. قم: مؤسسه النشر الإسلامی.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1417). المیزان فی تفسیرالقرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طبرسى، فضل بن حسن. (1372). مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن‏. تهران: ناصرخسرو.
طبرسی، فضل بن حسن. (1377). تفسیر جوامع الجامع. مشهد: آستان قدس رضوی.
طبری، محمد بن جریر. (1407). تاریخ الأمم و الملوکه. بیروت: دارالفکر.
طریحی، فخرالدین. (1375). مجمع البحرین. تهران: مرتضوی.
طوسی، محمد بن حسن.‏ (1389). التبیان فی تفسیر القرآن‏. بیروت‏: دار إحیاء التراث العربی.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۱۱). الاستبصار فیما اختلف من الأخبار (تصحیح سید حسن موسوی خرسان). تهران: دارالکتب الإسلامیة.
غزالی، محمد بن محمد. (1351). احیاء علوم الدین، ترجمه موید الدین محمد خوارزمی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
فیض کاشانی، محمد بن مرتضی. (1406). الوافی. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
قرشی، علی‌اکبر. (1377). تفسیر احسن الحدیث. تهران: بنیاد بعثت.
قمى، على بن ابراهیم. (1363). تفسیر القمی. قم: دارالکتاب.
کالینز، جیم. (1386). از خوب به عالی. ترجمه: سپهرهورن، تهران: پیک آوین.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1375). الکافی. قم: اسوه.
مجلسی، محمدباقر. (1403). بحارالانوار. بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
مصطفوی، حسن. (1368). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مغنیه، محمدجواد. (1424). التفسیر الکاشف. قم: دار الکتاب الإسلامی.
مکارم شیرازى، ناصر. (1374). تفسیر نمونه‏. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
نوری، حسین. (1408). مستدرک‌الوسائل. بیروت: مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث.
امیری، مجتبی. (1384). تبیین نقش و جایگاه جامع‌نگری و تفکر استراتژیک در سازمان، مطالعات دفاعی استراتژیک، 23, 24.
زنجانی حسنلوئی، سیف‌الله؛ فقهی فرهمند، ناصر و رضوانی چمن زمین، موسی. (1403). اولویت‌سنجی راهکارهای استقرار تفکر سیستمی اخلاق محور در سازمان، اخلاق در علوم و فناوری، ۱۹.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ackoff, R. L. (1994). The democratic corporation: A radical prescription for recreating corporate America and rediscovering success. Oxford University Press.
Ackoff, R. L. (1999). Re-creating the corporation: A design of organizations for the 21st century. Oxford University Press.
Ackoff, R. L. (2006). Why few organizations adopt systems thinking. Systems Research and Behavioral Science, 23(5), 705–708. DOI: https://doi.org/10.1002/sres.791
Amabile, T. M. (1996). Creativity in context: Update to the social psychology of creativity. Westview Press.
Argyris, C. (1990). Overcoming organizational defenses: Facilitating organizational learning. Prentice Hall.
Bertalanffy, L. von. (1968). General system theory: Foundations, development, applications. George Braziller.
Checkland, P. (1981). Systems thinking, systems practice. John Wiley & Sons.
Checkland, P. (1999). Systems thinking, systems practice. Wiley.
 Chomsky, N., & Herman, E. S. (1988). Manufacturing consent: The political economy of the mass media. Pantheon Books.
de Bono, E. (1970). Lateral thinking: Creativity step by step. Harper & Row.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. MIT Press.
Descartes, R. (1998). Discourse on method and meditations on first philosophy (D. A. Cress, Trans.). Hackett Publishing. (Original work published 1637)
Gladwell, M. (2000). The tipping point: How little things can make a big difference. Little, Brown and Company.
Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. McGraw-Hill. Hawkins, D. R. (2011). Power vs. force: The hidden determinants of human behavior. Hay House.
Holland, J. H. (2014). Complexity: A very short introduction. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/actrade/9780199662548.001.0001
 Kahneman, D. (2011). Thinking, fast and slow. Farrar, Straus and Giroux.
 Katzenbach, J. R., & Smith, D. K. (1993). The wisdom of teams: Creating the high-performance organization. Harvard Business Review Press.
Krishnamurti, J. (1969). Freedom from the known. HarperOne.
Meadows, D. H. (2008). Thinking in systems: A primer. Chelsea Green Publishing.
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University Press.
Oxford English Dictionary. (2023). System. Retrieved July 10, 2024, from https://www.oed.com
Page, S. E. (2007). The difference: How the power of diversity creates better groups, firms, schools, and societies. Princeton University Press.
Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford University Press. 25. Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday/Currency.
Slovic, P. (2007). "If I look at the mass I will never act": Psychic numbing and genocide. Judgment and Decision Making, 2(2), 79–95.
Taleb, N. N. (2010). The black swan: The impact of the highly improbable (2nd ed.). Random House.
New researches in Islamic humanities studies
Volume 4, Issue 7
April 2025
Pages 1-19