دانشیار جامعهشناسی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
10.22034/api.2024.710275
چکیده
این مقاله به تبیین اشتراکات فرهنگی در زاگرس میانی با تاکید بر سه استان لرستان، کرمانشاه و ایلام میپردازد. روش پژوهش کیفی و فنون گردآوری داده بررسی اسناد و مشاهده است. یافتهها نشان میدهند که در شرایط کنونی سه عامل سبب پایین آمدن روابط اجتماعی در سه استان است. نخست، سه شبکۀ سکونتگاه پیشکوه، پشتکوه و کرمانشاهان که روابط درون شبکهای زیاد و برون شبکهای اندکی دارند. دوم، ناهمواریهای تمایزآفرین و سوم، زیرساختهای ارتباطی فراوان در مناطق مجاور. با وجود ارتباطات اندکِ این سه شبکه، اشتراکات فرهنگی زیادی میان آنان وجود دارد که گستردگیِ نظام خانواده و خویشاوندی، سیاست ایلی، مناسک سوگ و سور، رقص و غذا از جمله بارزترین آنها هستند. دلایل اصلی این اشتراکات در شیوۀ تولید کوچروی است که از طریق شبکۀ ارتباطی ایلراهها در زاگرس میانی اشاعه پیدا میکرد. کوچروی سبب شکلگیری منش سخاوتمندی، سلحشوری، گسترش نظام خانواده و خویشاوندی، گروهگرایی، همیاری و همکاری و تسلط امر سیاسی است. این ویژگیها از طریق ایلراههای شمالی-جنوبی و شرقی-غربی که از ارتفاعات الوند، گرین، سفیدکوه، کبیرکوه تا دشتهای شمال خوزستان، ایلام و غرب کرمانشاه اشاعه پیدا میکرد که به مثابۀ شبکۀ مویرگی در جای جای این سرزمین ارتباطات اجتماعی را ممکن میساختند.
افشار سیستانی، ایرج (1381)، مقدمهای بر شناخت ایلات، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران، تهران: هما.
-امانالهی بهاروند، سکندر (1367)، کوچنشینی در ایران: پژوهشی درباره عشایر و ایلات، تهران: آگاه.
-اندرسون، پری (1399)، گذار از عهد باستان به فئودالیسم، ترجمۀ حسن مرتضوی، تهران: ثالث.
-ایزدپناه، حمید (1363)، آثار باستانی و تاریخی لرستان، تهران: آگه.
-اینخلدون، عبدالرحمن (1336)، مقدمه، ترجمۀ محمد پروین، تهران: علمی فرهنگی.
-دوبد، بارون (1371)، سفرنامه لرستان و خوزستان، ترجمۀ محمدحسین آریا، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
-سلطانی، محمد علی (1381)، جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان: ایلات و طوایف کرمانشاهان، تهران: سها.
-سنجابی، علیاکبرخان (1380)، ایل سنجابی و مجاهدتهای ملی ایران، تحشیه دکتر کریم سنجابی، تهران: شیرازه.
-سنجابی، علیاکبرخان (1383)، ایل سنجابی و مجاهدتهای ملی ایران، تحشیه دکتر کریم سنجابی، تهران: شیرازه.
-صفینژاد، جواد (1381)، شیوههای اخذ مالیات در مناطقی از عشایر لرنشین ایران، نامۀ انسانشناسی، دوره 1، شمارۀ 1، صص 31-17.
-طلایی، حسن؛ نورالهی، علی و فیروزمندی شیرهجین، بهمن (1393)، قوم باستانشناسی کوچنشینی و ایلراههای غرب زاگرس مرکزی، جامعهشناسی تاریخی، دوره 6، شماره 2، 194-163.
-قلیپور، سیاوش (1397)، «مناسک سوگ در ایل کاکاوند»، فصلنامهنامه انسانشناسی، 15 (27)، 147- 125.
قلی پور,سیاوش . (1402). تبیین اشتراکات فرهنگی در زاگرس میانی (لرستان، ایلام و کرمانشاه). پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 2(4), 165-187. doi: 10.22034/api.2024.710275
MLA
قلی پور,سیاوش . "تبیین اشتراکات فرهنگی در زاگرس میانی (لرستان، ایلام و کرمانشاه)", پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 2, 4, 1402, 165-187. doi: 10.22034/api.2024.710275
HARVARD
قلی پور سیاوش. (1402). 'تبیین اشتراکات فرهنگی در زاگرس میانی (لرستان، ایلام و کرمانشاه)', پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 2(4), pp. 165-187. doi: 10.22034/api.2024.710275
CHICAGO
سیاوش قلی پور, "تبیین اشتراکات فرهنگی در زاگرس میانی (لرستان، ایلام و کرمانشاه)," پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 2 4 (1402): 165-187, doi: 10.22034/api.2024.710275
VANCOUVER
قلی پور سیاوش. تبیین اشتراکات فرهنگی در زاگرس میانی (لرستان، ایلام و کرمانشاه). پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی, 1402; 2(4): 165-187. doi: 10.22034/api.2024.710275