دانشگاه لرستان پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی 2980-8944 مقالات آماده انتشار 2026 05 11 The Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy on Appearance Anxiety, Alexithymia, and Self-Compassion in Girls with Body Dysmorphic Disorder اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر اضطراب ظاهر، ناگویی هیجانی و خودشفقت‌ورزی دختران دارای اختلال بدریخت انگاری بدن 735630 10.22034/api.2025.2062947.1346 FA سمیه نادری کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران صبا عزیز روستا کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اردبیل، اردبیل، ایران 0009-0000-2027-4824 فرانک سعیدی مقدم کارشناسی ارشد روان شناسی عمومی، دانشگاه پیام نور، واحد زرین شهر، زرین شهر، ایران 0009-0005-4455-8262 فیرزوه فدائی گوکه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان، سمنان، ایران وحید صوابی نیری کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اردبیل، اردبیل، ایران 0000-0002-9526-1742 Journal Article 2025 06 06 Body Dysmorphic Disorder (BDD) is a psychological condition in which an individual becomes persistently and excessively preoccupied with perceived defects or flaws in their appearance, even though these flaws are either nonexistent or very minor. This preoccupation leads to anxiety, reduced social functioning, and repetitive behaviors such as frequently looking in the mirror or comparing oneself to others. The present study aimed to determine the effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) on appearance anxiety, alexithymia, and self-compassion in girls with BDD. This research employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest format and experimental and control groups. The statistical population consisted of girls diagnosed with BDD in Ardabil City in 2024. Based on the inclusion criteria, 36 participants were randomly assigned to either the experimental or control group. The participants were assessed using questionnaires measuring BDD, appearance anxiety, alexithymia, and self-compassion. Following ten 90-minute CBT sessions administered to the experimental group, the participants again completed the study questionnaires. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in SPSS-27. The results indicated that CBT significantly increased self-compassion and reduced BDD symptoms, appearance anxiety, difficulty in identifying feelings, difficulty in describing feelings, and externally oriented thinking among adolescent girls (P<0.01). Overall, CBT produced significant reductions in BDD symptoms, appearance anxiety, and alexithymia, while enhancing self-compassion in teenage girls. These findings support CBT as an effective approach for improving psychological aspects associated with BDD. اختلال بدریخت‌انگاری بدن نوعی اختلال روانی است که در آن فرد به‌طور مکرر و افراطی درگیر نگرانی درباره نقص یا عیبی در ظاهر خود می‌شود، در حالی که این نقص واقعی نیست یا بسیار جزئی است. این اشتغال ذهنی باعث اضطراب، کاهش عملکرد اجتماعی و رفتارهای تکراری مانند نگاه‌کردن مداوم در آینه یا مقایسه خود با دیگران می‌شود. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر اضطراب ظاهر، ناگویی هیجانی و خودشفقت‌ورزی دختران دارای اختلال بدریخت انگاری بدن انجام شد. روش پژوهش حاضر شبه‌تجربی از نوع پیش‌آزمون-پس ‌آزمون با گروه آزمایش و گواه بود. جامعه آماری این پژوهش دختران مبتلا به اختلال بدریخت‌انگاری بدن شهر اردبیل در سال 1403 بودند. با توجه به ملاک‌های ورود به پژوهش 36 دختر به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. گروه‌ها با پرسشنامه‌های اختلال بدریخت‌انگاری بدن، اضطراب ظاهر، ناگویی هیجانی و خودشفقت‌ورزی مورد سنجش قرار گرفتند. پس از 10 جلسه 90 دقیقه‌ای درمان‌شناختی-رفتاری برای گروه آزمایش، مجددا شرکت-کنندگان به پرسشنامه پژوهش پاسخ دادند. داده‌ها با آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره SPSS-27 تحلیل شدند. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که درمان‌شناختی-رفتاری به طور معناداری باعث افزایش خودشفقت‌ورزی و کاهش اختلال بدریخت‌انگاری بدن، اضطراب ظاهر، دشواری در شناسایی احساسات، دشواری در توصیف احساسات، تفکر بیرون‌مدار در دختران نوجوان شده است (01/0>P). درمان شناختی-رفتاری به طور معناداری باعث کاهش علائم اختلال بدریخت‌انگاری بدن، اضطراب ظاهر و ناگویی هیجانی و افزایش خودشفقت‌ورزی در دختران نوجوان شد. این یافته‌ها مؤید اثربخشی درمان‌شناختی-رفتاری‌به عنوان رویکردی کارآمد برای بهبود جنبه‌های روان‌شناختی مرتبط با اختلال بدریخت‌انگاری بدن است.