دانشگاه لرستان پژوهش های نوین در مطالعات علوم انسانی اسلامی 2980-8944 5 9 2026 06 22 Analysis of the concept of satisfaction in marital relations with an emphasis on moral foundations and family laws in Iran تحلیل مفهوم رضایت در روابط زناشویی با تاکید بر مبانی اخلاقی و قوانین خانواده در ایران 1 16 735543 10.22034/api.2026.2088090.1715 FA نفیسه محمدعلی زاده کارشناسی ارشد حقوق خانواده ، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران ، ایران . 0009-0003-1651-7266 Journal Article 2025 11 02 <strong>Objective</strong>: <span lang="EN">This study aims to re-examine the concept of consent in marital relationships, with particular emphasis on its role in the psychological, emotional, and moral well-being of spouses and in the proper functioning of the family. It seeks to demonstrate how traditional interpretations of tamkin (conjugal submission) within Iranian family law have, at times, marginalized the role of consent and generated ethical and jurisprudential challenges</span>.<br><strong>Method:</strong> <span lang="EN">The research adopts an analytical documentary approach, grounded in the examination of classical and contemporary juristic sources as well as relevant provisions of Iranian family law. Various interpretations of tamkin and their legal and ethical implications are critically analyzed in order to clarify their conceptual foundations and practical consequences.</span><br><strong>Results</strong>: <span lang="EN">The findings indicate that an absolutist interpretation of sexual tamkin lacks a coherent and definitive jurisprudential basis and is inconsistent with foundational principles such as good companionship (husn al-mu‘asharah), the prohibition of harm (la darar), the negation of undue hardship (la haraj), and the principle of human dignity. Analysis of existing legal provisions further reveals significant gaps regarding sexual consent, the adverse consequences of misinterpreting tamkin, and the necessity of addressing instances of coercion within marital relations</span>.<br><strong>Conclusion</strong>: <span lang="EN">The study concludes that, drawing upon the dynamic and ethically oriented foundations of Islamic jurisprudence as well as broader human rights principles, a more comprehensive definition of sexual consent can be articulated within Iranian law one that regards non-consensual marital relations as incompatible with human dignity and contrary to moral justice. Accordingly, reform of family laws, reconsideration of judicial practices, and cultural efforts to delegitimize sexual coercion are indispensable</span>. <strong><span lang="FA">هدف:</span></strong><em> </em><span lang="AR-SA">هدف این پژوهش تحلیل دوباره مفهوم رضایت در روابط زناشویی با تأکید بر نقش آن در سلامت روانی، عاطفی و اخلاقی زوجین و کارکرد صحیح خانواده است. پژوهش می‌کوشد نشان دهد چگونه برداشت‌های سنتی از تمکین در حقوق خانواده ایران، جایگاه رضایت را تضعیف کرده و چه چالش‌هایی از منظر اخلاقی و فقهی ایجاد شده است</span><span dir="LTR" lang="EN">.</span><br><strong><span lang="AR-SA">روش پژوهش</span></strong><strong><span lang="FA">:</span></strong><strong> </strong><span lang="AR-SA">این مطالعه با روش تحلیلی</span> <span lang="FA">_ </span><span lang="AR-SA">اسنادی انجام شده و بر بررسی منابع فقهی، آثار فقهای سنتی و معاصر، و تحلیل مواد قانونی مربوط به حقوق خانواده در ایران استوار است. همچنین تفسیرهای مختلف از مفهوم تمکین و پیامدهای حقوقی و اخلاقی آن مورد واکاوی قرار گرفته است</span><span dir="LTR" lang="EN">.</span><br><strong><span lang="AR-SA">یافته‌ها</span></strong><strong><span lang="FA">: </span></strong><span lang="AR-SA">یافته‌ها نشان می‌دهد برداشت مطلق‌گرایانه از تمکین جنسی مستند فقهی یکپارچه و قطعی ندارد و با اصول بنیادین مانند حسن معاشرت، نفی ضرر، نفی عسر و حرج و اصل کرامت انسانی ناسازگار است. تحلیل قوانین موجود نیز نشان‌دهنده خلأهای جدی درباره رضایت جنسی، پیامدهای منفی تفسیر نادرست از تمکین و ضرورت توجه به موارد اجبار در روابط زناشویی است</span><span dir="LTR" lang="EN">.</span><br><strong><span dir="RTL" lang="AR-SA">نتیجه‌گیری</span><span dir="RTL" lang="FA">: </span></strong><span dir="RTL" lang="AR-SA">پژوهش نتیجه می‌گیرد که بر اساس مبانی پویا و اخلاق‌محور فقه اسلامی و نیز اصول حقوق بشری، می‌توان تعریفی جامع‌تر از رضایت جنسی در حقوق ایران ارائه کرد؛ تعریفی که روابط زناشویی بدون رضایت را مغایر کرامت انسانی و خلاف عدالت اخلاقی می‌داند. بر همین اساس، اصلاح قوانین خانواده، بازنگری در رویه‌های قضایی و فرهنگ‌سازی برای نفی مشروعیت اجبار جنسی ضرورتی انکارناپذیر است</span><span dir="RTL" lang="FA">.</span> https://api.lu.ac.ir/article_735543_b712227aa80f39e6e2e487ffd125a3ab.pdf